Gümrük birliği ve Türk imalat sanayinin yapısal değişimi (1990-2005)

Türkiye ile Avrupa Birli i arasındaki ili kiler oldukça uzun bir geçmi e dayanır. 31Temmuz 1959'da Avrupa Ekonomik Toplulu u'na ba vuran Türkiye, dört yıl boyuncasüren geli meler do rultusunda 12 Eylül 1963 yılında Gümrük Birli i'ne tam üyeli isa layacak olan Ortaklık Anla ması'nı (Ankara Anla ması) imzalamı tır. Türkiye ileAvrupa Birli i arasında Ankara Anla ması ile ba layan ortaklık ili kisi, 23 Kasım1970'de Brüksel'de imzalanan ve 1 Ocak 1973' de yürürlü e giren Katma Protokol iledevam etmi ve 1 Ocak 1996 yılında da gümrük birli inin olu turulması ile ileri birnoktaya gelmi tir. Bu süre içerisinde Türkiye tam üyeli e do ru önemli adımlar atmıve Aralık 1999 tarihli Helsinki Zirvesi'nde Türkiye'nin adaylı ı tescil edilmi tir.1980'lerden bugüne kadar ihracata dönük sanayile me stratejisi çerçevesinde dıticarette liberal politikaları benimseyen Türkiye, Gümrük Birli i ile dünya ekonomisi veticaretinde bütünle mesini gerçekle tirmi tir. Türkiye-AB Ortaklık Konseyi Kararı'ylaTürkiye'de ticaret ve rekabet politikalarında önemli mevzuat de i iklikleri yapılmı ,gümrük duvarlarından arınan piyasaya düzen getirilmesi yanında bürokrasi ve özelsektör arasındaki i birli ine de disiplin kazandırılmı tır. Türkiye, Gümrük Birli i ile ABülkelerine yaptı ı ihracatın yanı sıra Serbest Ticaret Anla maları kapsamında ülkepazarlarında e it rekabet ko ulları elde etmi tir. Ancak ihracat artı ının yanı sıraithalatın da artması, AB ülkelerinden gelen rakip malların sayılarının artmasına nedenolmu , bu durum da piyasada firmaların büyümelerine engel olmakla birlikte iç pazarpaylarının azalmasına yol açmı tır. Gümrük Birli i sonrasında Türkiye'nin AB'den olanithalatı, makroekonomik geli melere ba lı olarak dalgalı bir seyir izlese de, Türkiye'ninAB'ne yaptı ı ihracattaki artı oranından daha fazla olmu tur. Avrupa Birli i'ninTürkiye'den yaptı ı sanayi ürünleri ithalatında, Gümrük Birli i'nin ba lamasından öncede sıfır gümrük vergisi uygulaması, Türkiye ihracatının Gümrük Birli i sonrasındabeklenen sıçramayı gösterememesinin nedenlerinden biridir. Di er nedenler ise odönemde uluslararası piyasalarda ya anan mali krizler ve Uzakdo u ülkelerinin busektörlerde rekabet gücü kazanmalarıdır.Son yıllarda Türkiye, uluslararası piyasalarda, elektronik sanayinin gerçekle tirdi igeli me ile küresel rekabet gücü elde etmi , kendi teknoloji ve tasarımlarını geli tirecekgüce sahip olmu tur. Elektronik sanayi, katma de eri yüksek, ileri teknolojilerle çalı anve dünya genelinde pazar payını sürekli arttıran bir sektör olarak yeni i kolları ortayaçıkarma konusunda en önde gelen sanayi kollarından biri haline gelmi tir. Her ne kadarTürk Elektronik Sanayiinin payı, dünya ölçeklerinde ve Türkiye ekonomisinde istenilenboyutlarda de ilse de, elektronik sanayi sektörünün dinamizmi gelece e yönelikbeklentilerin olumlu yönde geli mesini sa lamı tır.