Güncellenen ortaokul matematik dersi öğretim programına 21. yüzyıl becerileri perspektifi ile bütünsel bir bakış

Bu araştırma 2024 yılında yayınlanan ortaokul matematik dersi öğretim programını 21. Yüzyıl becerileri bağlamında bütünsel olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma betimsel model ile yapılmıştır. Araştırma; bir nitel araştırma yöntemi olan doküman inceleme yöntemi ile yürütülmüştür. Çalışmada 2024 ortaokul matematik dersi öğretim programı metni veri olarak kullanılmıştır. Doküman analizi yapılırken, Partnership for 21 Century Skills (P21) beceri sınıflandırılması temel alınarak hazırlanan 21. yüzyıl becerileri kullanılmıştır. Bu beceriler; öğrenme ve yenilik becerileri, bilgi, medya ve teknoloji becerileri ile yaşam ve kariyer becerileri olmak üzere üç ana başlıkta sınıflandırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; programın temalarının hedeflediği alan becerileri ile kavramsal beceriler ve eğilimler, programlar arası bileşenler ve disiplinler arası ve beceriler arası ilişkiler kısmında; en yüksek frekans; eleştirel düşünme ve problem çözme becerisine (88) aittir. Sonrasında sosyal ve kültürlerarası beceriler (50) gelmekte ve üçüncü sırada iletişim ve işbirliği (48) becerilerinin olduğu görülmektedir. Öğretim programında yer alan her bir temaya ait öğrenme çıktıları ve süreç bileşenleri alanında, en yüksek frekanslara sahip eleştirel düşünme ve problem çözme becerisi (73) ile yaratıcı düşünme ve yeniliği uygulama becerilerinde (32) yığılma olduğu ve diğer becerilere çok az yer verildiği görülmektedir. Öğrenme kanıtları(ölçme ve değerlendirme) alanında en çok üretkenlik ve sorumluluk becerisine (21) sonrasında iletişim ve işbirliği becerisine (13) ve bilgi okuryazarlığı becerisine (11) yer verildiği görülmektedir. Öğretme-öğrenme uygulamaları alanında en çok iletişim ve işbirliği becerisine (135) yer verildiği, sonra eleştirel düşünme ve problem çözme becerisine (86) sonrasında da sosyal ve kültürlerarası becerilere (72) yer verildiği görülmüştür. Programın farklılaştırma alanında ise en çok bilgi-iletişim teknolojileri okuryazarlığı becerisine (29) yer verildiği sonrasında üretkenlik ve sorumluluk (28) ve iletişim ve işbirliği (26) becerilerinin fazlaca yer aldığı görülmektedir. 2024 ortaokul matematik dersine ait programın tamamında 21. yüzyıl becerilerinin hepsinin yer aldığı ancak her bir beceriye ait frekansın farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bazılarına çok fazla yer verilirken bazı becerilerin çok az karşımıza çıktığı tespit edilmiştir. Özellikle bilgi, medya, teknoloji becerileri 2024 programında da en az yer verilen beceri alanıdır.