Güneş enerjisi ile reyhan kurutma sisteminin tasarlanması, imalatı, deneysel incelenmesi ve alternatif yöntemlerle karşılaştırılması

Yüksek Lisans Tezi GÜNEŞ ENERJİSİ İLE REYHAN KURUTMA SİSTEMİNİN TASARLANMASI, İMALATI, DENEYSEL İNCELENMESİ VE ALTERNATİF YÖNTEMLERLE KARŞILAŞTIRILMASI Merve Nur POLAT İnönü Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Makine Mühendisliği Anabilim Dalı 57 + ix sayfa 2019 Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Tarkan KOCA Gıdaların hijyenik şartlarda kurutulması büyük öneme sahiptir. Tarımsal ürünlerin açık alanda yere serilerek kurutulması aflatoksin gibi zararlı etkilerin oluşmasına sebep olmaktadır. Ürün kurutucuları ile ürün kalitesinin korunarak kurutulması amaçlanmaktadır. Bu çalışma kapsamında güneş enerjisi destekli reyhan kurutma sistemi tasarlanmış ve imalatı gerçekleştirilerek mor reyhan bitkisi kurutma deneyleri yapılmıştır. Deneyler üç grup şeklinde gerçekleştirilmiştir. Birinci grup deneylerde 21 gr başlangıç kütlesine sahip reyhanlar kurutma kabinine konmuş ve sıcaklık istenen değere ulaştığında sabit tutularak kurumanın gerçekleşmesi sağlanmıştır. Farklı günlerde sıcaklıklar 45 ºC, 50 ºC, 55 ºC 'ye ulaştığında sabit tutulmuş ve birer saat aralıklarla kütle ölçümleri gerçekleştirilmiştir. İkinci grup deneylerde kurutma makinesinde sıcaklık 45 ºC, 50 ºC, 55 ºC, 60 ºC 'ye ulaştığında sabit tutularak 21 gr başlangıç kütlesine sahip reyhanlar kurutma makinesinin içerisine konmuş ve kuruma gerçekleştirilmiştir. Üçüncü grup deneylerde ise kurutma fırını güneşte bekletilerek birinci grup deneylerdeki aynı sıcaklıklara ulaşıldığında 50 gr başlangıç kütlesine sahip reyhanlar kurutma kabinine konularak kurumaları sağlanmıştır. Yapılan bu deneyler sonucunda, sıcaklık artışına bağlı olarak kuruma süreleri 3 ile 7 saat arasında olmuştur. Kurutma işlemlerinin tamamlanmasının ardından kurutulan ürünlerin su aktivitesi ve renk analizi deneyleri yapılmıştır. Renk analizi deneyleri sonucunda taze ve farklı sıcaklıklarda kurutulan reyhan yapraklarının L*, a*, b*, C*, H˚, ΔE, BI değerlerine ulaşılmıştır. Deneyler sonucunda su aktivitesi değerleri 0,454 ile 0,405 aralığında bulunmuş ve literatürde belirtilen 0,6 değerinden küçük olduğundan üründe kuruma sağlanmıştır. Yapılan deneylerde elde edilen sonuçlar, literatürde yer alan diğer çalışmaların sonuçları ile kıyaslanmıştır. Analizler sonucunda imalatı gerçekleştirilen bu sistemin başarılı bir şekilde reyhanın kurutulmasına olanak sağladığı görülmüştür. ANAHTAR KELİMELER: Mor Reyhan, Kurutma Sistemi, Güneş Enerjisi