Güreşcilerin psikolojik performans stratejilerinin sporcu özyeterligi ilişkisinin incelenmesi

GÜREŞCİLERİN PSİKOLOJİK PERFORMANS STRATEJİLERİNİN SPORCU ÖZYETERLİGİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ ÖZET Bu çalışma, Türkiye genelinde 18 yaş ve üzeri profesyonel güreşçilerin psikolojik performans stratejileri ile sporcu öz yeterliliği arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma evrenini aktif olarak güreş sporu yapan bireyler oluşturmaktadır. Örneklem grubunu ise basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile elde edilmiş ve araştırmaya tamamen gönüllülük esası ile katılım göstermiş olan 120 kadın ve 222 erkek güreşci olarak toplamda 342 güreşci oluşturmaktadır Sporun hem fiziksel hem de psikolojik boyutlarının önemini vurgulayan araştırma, güreş sporunda psikolojik faktörlerin sporcu performansı üzerindeki etkilerini daha iyi anlamayı hedeflemektedir. Çalışmada, Smith ve arkadaşları (1995) tarafından geliştirilen, Erhan ve arkadaşları tarafından Türkçe geçerlilik güvenirliliği yapılan ''Sporcuların Psikolojik Becerilerini Değerlendirme Ölçeği'' ile Koçak (2020) tarafından oluşturulan ''Sporcu Öz Yeterlik Ölçeği'' kullanılmıştır. Veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiştir. İstatistiki olarak bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi ve iki kavram arasındaki ilişkinin incelenmesi amacı ile korelasyon analizleri uygulanmıştır. Sonuç olarak; güreş sporcularının cinsiyet, yaş, millilik, spor yılı, güreş kategorisi değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Serbest stil güreşçilerin öz yeterlilik ve psikolojik beceri düzeyleri grekoromen güreşçilere göre daha yüksektir. Milli sporcuların öz yeterlilik ve bazı psikolojik becerilerdeki düzeyleri, milli olmayanlara göre daha yüksektir. Güreş sporcularında tecrübe, yaş, millilik ve cinsiyet gibi değişkenler psikolojik beceri ve öz yeterlilik üzerinde etkili olmaktadır. Yaş arttıkça öz yeterlilik ve psikolojik beceri düzeyleri de artmaktadır. Erkek sporcuların öz yeterlilik düzeyleri kadınlara göre daha yüksektir. Ayrıca güreşçilerin öz yeterlilik ve psikolojik beceri düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı biri ilişki olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Spor, Güreş, Psikoloji, Özyeterlilik, Başarı.