Hadislerde teselli

Hadisler, İslâmî ilimler içerisinde Müslümanların inanç, ibadet ve ahlâk anlayışlarının şekillenmesinde vazgeçilmez bir konuma sahiptir. Hz. Peygamber'in söz, fiil ve takrirlerini ihtiva eden hadisler, yalnızca dinî hükümlerin aktarımını değil, aynı zamanda bireyin ruhsal iyilik hâlini destekleyen ve psikolojik dengeyi korumaya yönelik teselli edici unsurları da bünyesinde barındırmaktadır. Teselli, hayatın her aşamasında ihtiyaç duyulabilen temel bir insani gereksinimdir. Bu tez, söz konusu ihtiyacın Hz. Peygamber'in yaşantısında nasıl tezahür ettiğini ve Hz. Peygamber'in hadislerinde nasıl ele alındığını inceleyerek, hadislerde tesellinin mahiyetini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Hz. Peygamber'in beşerî yönü de dikkate alınarak, yaşantısında kendisine (s.a.s) sunulan teselliler; Hz. Peygamber'in insanların mânevî ihtiyaçlarına yönelik teselli edici yönü, insan fıtratına yaklaşımı ile insanlara verdiği teselliler araştırmamızın işaret ettiği önemli konulardan bazılarıdır. Bu çalışmanın temel amacı; teselli kavramı, insanın teselliye olan ihtiyacı ve Hz. Peygamber'in hadisleri ile teselli arasındaki ilişkiyi merkeze alarak, temel hadis kaynaklarında hem Hz. Peygamber'e sunulan tesellileri hem de Hz. Peygamber'in müminlere yönelik tesellilerini tespit etmek ve Hz. Peygamber'in teselli edici yönünü ortaya koymaktır. Araştırmanın önemli bir bölümünde bir kısım rivayetlerin teselliyle ilgili klasik hadis şerhlerindeki yorumları incelenmektedir. İncelenen rivayetlerde, Hz. Peygamber'in bir beşer olarak zaman zaman teselliye ihtiyaç duyduğu ve âyetler, yakın çevresi ile hayatında meydana gelen bazı hadiseler vesilesiyle teselli edildiği görülmektedir. Bunun yanı sıra Hz. Peygamber'in, bireysel ve toplumsal meselelerde insanların psikolojik durumlarını dikkate alarak, İslâm dininin temel değerleri doğrultusunda onların inanç dünyalarını yeniden anlamlandırmalarına katkı sağlayan çeşitli teselliler sunduğu da açıkça anlaşılmaktadır.