Hafif şiddetli plak tip psoriasis vulgaris tanılı olgularda sarı kantaron (hypericum perforatum L.) yağının topikal etkinliğinin zeytinyağı ile karşılaştırılması

Bu araştırma, hafif şiddetli plak tip Psoriasis vulgaris hastalarında sarı kantaron (Hypericum perforatum L.) yağı kullanımının iyileşmeye olan etkisini ve hastalığı kontrol altında tutma becerisini değerlendirmek amacıyla tek kör randomize kontrollü klinik bir çalışma olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma Kasım 2023-Mayıs 2024 tarihleri arasında Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinin Dermatoloji polikliniğine başvuran hastalar ile yürütülmüştür. Çalışmaya toplam 38 hasta dahil edilmiş olup randomizasyonla deney grubuna 19, kontrol grubuna 19 hasta olarak ayrılmıştır. Deney grubundaki hastaların psoriasis plaklarına sarı kantaron yağı, kontrol grubundaki hastaların psoriasis plaklarına ise zeytinyağı uygulanmıştır. Kullanılan sarı kantaron yağının içeriğindeki hiperisin miktarı UV spektrometresiyle tespit edilmiştir (0,076 mg/mL). Hastalık şiddetini belirlemek için PAŞİ (Psoriasis Alan Şiddet İndeksi) kullanılmıştır. Buna göre, psoriasis plaklarının eritem, endurasyon ve skuam skorları tedavi öncesi ve sonrasında değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS programıyla analiz edilmiştir. Sarı kantaron yağı kullanan hastalarda PAŞİ skorlarının (alan, eritem, endurasyon, skuam) düzey değişimleri incelendiğinde, 13 hastanın plakları değerlendirilmiş ve skorlarda düşme gözlemlenmiştir. Araştırmamızda deney ve kontrol grubundaki hastaların araştırma öncesi ve sonrası PAŞİ skorları karşılaştırıldığında, zeytinyağı kullananlarda anlamlı farklılık saptanmazken (p=0,779), sarı kantaron yağı kullananlarda anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,016). Bu durum, sarı kantaron yağının hafif şiddetli plak tip psoriasis hastalarında iyileşmeye ve hastalığın kontrol altına alınmasına olumlu etkisinin olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak, poliklinik hastalarına dermatologlar tarafından adjuvan tedavi olarak sarı kantaron yağı reçete edilmesi önerilebilir. Geleneksel olarak kullanımı yaygın olan sarı kantaron yağının Sağlık Bakanlığı onaylı ürünlerinin piyasaya çıkmasının teşvik edilmesi ve farklı formülasyonlarıyla da (krem, merhem vs.) araştırmaların yapılıp yeni kanıtlar ortaya konması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Psoriasis vulgaris, PAŞİ, sarı kantaron yağı, Hypericum perforatum L., hiperisin