Hafıza mekanlar: Artvin lif levha fabrikası

Bu çalışma, Artvin Lif Levha Fabrikası'nı tarihsel, toplumsal ve mekânsal boyutlarıyla inceleyerek, sanayi tesisinin yerel toplumsal bellekte bir hafıza mekânı olarak taşıdığı rolü değerlendirmektedir. Cumhuriyet döneminin devlet merkezli sanayileşme politikaları doğrultusunda kurulan fabrika, yalnızca üretim işleviyle değil, Artvin'in sosyo-ekonomik yapısını, çalışma kültürünü ve gündelik yaşam pratiklerini belirlemesiyle kent kimliğinin oluşumunda önemli bir kurumsal mekân niteliği taşımıştır. Araştırma, nitel yöntemlere dayalı olarak literatür ve arşiv incelemelerinin yanı sıra sözlü tarih görüşmeleriyle desteklenmiştir. Eski çalışanlar ve yakınlarının anlatıları, fabrikanın yerel halkın hafızasında ekonomik bir aktör olmanın ötesinde, toplumsal ilişkilerin, aidiyet duygusunun ve ortak hatıraların taşıyıcısı olarak konumlandığını göstermektedir. Kuramsal çerçeve, Pierre Nora'nın hafıza mekânları yaklaşımı ile Maurice Halbwachs'ın toplumsal bellek kuramına dayanmaktadır. Bu doğrultuda fabrika, maddi varlığı kadar sembolik ve duygusal boyutları üzerinden değerlendirilmiştir. Çalışma bulguları, fabrikanın kapanışıyla birlikte mekânın hafıza boyutunun daha görünür hâle geldiğini ve nostalji, kayıp ve dönüşüm temaları etrafında yeniden kurulan bir kolektif bellek alanına dönüştüğünü ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, sanayi tarihini bellek çalışmalarıyla ilişkilendiren disiplinlerarası bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.