Halka açık şirketlerin kâr yönetimi eğilimleri ve kurumsal yönetimin etkisi

Küresel dünyada, finansal raporların önemi gün geçtikçe artmaktadır. Ancak küresel yapıya sahip tanınırlığı yüksek şirketlerin iflasları ve özellikle Enron vakasının tetiklediği düşünülen finansal kriz, finansal tablolara olan güveni azaltmıştır. Yöneticiler kendi çıkarları doğrultusunda kâr üzerinde oynama yapabilmektedirler. Bu nedenle tüm dünyada finansal sahteciliğe karşı önlem almak için çeşitli yaptırımlar geliştirilmiştir. Bu bağlamda tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de bu yaptırımlar uygulanmaktadır. Bu yaptırımların en önemlisi SPK'nın Kurumsal Yönetim İlkeleridir. Bu ilkelere uyan şirketlerin finansal raporlarına güvenin artacağı beklentisinden yola çıkarak, bu çalışmada kurumsal yönetimin kâr yönetimi üzerindeki etkisinin analizlerle tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda yapılan çalışmada, BİST'in çeşitli sektörlerinde faaliyet gösteren 150 şirketin 2008-2018 yılı verileri kullanılmıştır. Kâr yönetimi göstergesi olan İhtiyari tahakkukların belirlenmesi için Jones Modeli, Modifiye Edilmiş Jones Modeli, Kothari Modeli ve Larcker Richardson Modelleri ayrı ayrı test edilip en uygun model seçilmiştir. En uygun model (Larcker Richardson Modeli) belirlendikten sonra panel veri analizi yöntemi uygulanmıştır. Larcker Richardson modeliyle ulaşılan sonuçların kurumsal yönetim mekanizmaları ile arasındaki ilişki çok değişkenli regresyon analizi ile test edilmiştir. Kurumsal yönetim mekanizmaları; yönetim kurulu üye sayısı, yönetim kurulu bağımsız olmayan üye sayısı, halka açıklık oranı, yönetim kurulunda icracı olmayan üye sayısı, denetim komitesinin varlığı, işletmenin dört büyük denetçi firmasından biri ile denetlenmesi ve riskin erken saptanması komitesi üye sayısı olarak belirlenmiştir.