Hamâmîzâde İhsân Bey'in Hamsinâme'si (Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük)

Klasik Türk edebiyatının son dönem şairlerinden Hamâmîzâde İhsân Bey, Türk edebiyatına çok sayıda eser kazandırmıştır. Ancak İhsân Bey ve eserleri üzerine az sayıda çalışma yapılmıştır. İhsân Bey'in, kendi ifadesiyle, "mizahî ve ciddî" eseri, Hamsinâme üzerine kapsamlı bir çalışma yapılmamıştır. Çalışmanın konusu, Hamâmîzâde Mehmed İhsân Bey'in Hamsinâme adlı eserinin bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğünün hazırlanması üzerinedir. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Hamâmîzâde İhsan Bey'in hayatı, edebî kişiliği, eserleri ve Hamsinâme'nin muhtevasından bahsedilmiştir. İkinci bölümde Hamsinâme'nin transkripsiyonlu metni sunulmuştur. Üçüncü bölümde ise çalışmanın asıl maksadı olan Hamsinâme'nin bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğüne yer verilmiştir. Çalışma, TEBDİZ projesi kapsamında ele alınmıştır. Transkripsiyonlu metni hazırlanan eser Gentium Plus fontunda TEBDİZ sistemine yüklenmiştir. Kelimeler; kalıp ifadeler, atasözleri, deyimler, dua, ayet, hadis, argo ifadeleri olarak işaretlenmiştir. Bilgisayar ortamında her bir kelime ayrı ayrı anlamlandırılmıştır. Ardından kelimeler alfabetik olarak sıralanmıştır. Çalışmanın amacı, son yıllarda artan bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük çalışmaları doğrultusunda metindeki kelimelerin bağlamdaki anlamını tespit etmektir. Bu tespitlerle birlikte sözcüklerin çeşitli kullanımlarına erişmek söz konusudur. Bunun yanında yazarın kelime seçimindeki tercihine, yazarın kelimelere yüklediği anlamlara ve kelimeleri kullanma sıklığına bu alanda yapılan çalışmalarla erişilebilmektedir. Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük çalışmalarıyla birlikte tarihsel sözlük çalışmalarına da katkı sağlamak amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Hamâmîzâde İhsân, Hamsinâme, Bağlamlı Dizin, İşlevsel Sözlük, TEBDİZ.