Hastalık tedavisinde kullanılan bazı meyve ve sebzelerin dokularında eser element ve mineral tayini

Son yıllarda çalışmalarda çeşitli biyolojik materyallerde bulunan eser elementve minerallerin tayini özellikle iki nedenden dolayı önem kazanmıştır. Bunlardanbirincisi, metabolik proseslerdeki rolleri ve insan sağlığı üzerine olumlu etkileri,ikincisi ise artan çevre kirliliği ile birlikte toksititeye neden olan elementlerinolumsuz etkileridir.Eser elementlerin bitkilerin özellikle kök, gövde ve yaprakları gibi farklıbölgelerinde değişik konsantrasyonlarda bulunurlar. Meyve ve sebzelerin ve bunlarındokularının elementel kompozisyonu normal gelişim ve sağlık için çok önemlidir.Taze meyve ve sebzelerin günlük tüketilmesi, bulaşıcı olmayan kanser vekardiyovasküler hastalıkları önlemede yardımcı olur. Bu nedenle meyve vesebzelerin eser element ve mineral içerikleri önemlidir.Mineral ve eser elementler çok fazla tükettiklerinde toksik etkiler görülür.Düşük konsantrasyonlarda alındıklarında da çeşitli problemlerle karşılaşılır. Örneğindoğada bol miktarda bulunan demir, Fe, aşırı miktarda alındığında kusma, ishal vebağırsak bozukluklarına neden olur. Düşük miktarlarda alındığında ise kemiklerdekırılganlık ve anemi gibi sorunlar ortaya çıkar.Eser elementler ve mineraller topraktan insanlara bitki aracılığıyla geçer.Bitkilerin eser element ve mineral içerikleri, toprağın jeokimyasal karakteristiği,yetişme dönemi boyunca hava koşulları, bu elementlerin bazılarının seçici olarakalınabilirliği ve gübre kullanımına göre değişir.Çalışmamızda, tıbbi öneminden dolayı halk ilacı gibi kullanılan meyveolarak, elma, kiraz, armut, nar, ayva, çilek ve ceviz, sebze olarak da nane ve reyhananalizlenmek için seçildi. Bu meyve ve sebzeler, Malatya da da hâlâ çeşitlihastalıkların tedavisinde kullanılır.Bu amaçla, toplanan bu meyve, sebze ve bunların dokuları mikrodalgaparçalama tekniği ile çözelti ortamına alınmıştır. Kullandığımız metodun analitikkarakteristiğini, doğruluk ve hassasiyetini test etmek için Sertifikalı Referans Madde(NIST ? SRM 1515, Apple Leaves) kullanılmıştır. Meyve, sebze ve dokularının,alevli AAS ile Al, Cu, Fe, Mg, Mn, Zn içerikleri, alevli ? emisyon AAS ile K, grafitfırın AAS ile Cd, Pb, Se içerikleri tayin edilmiştir.Meyve ve meyve dokularının eser element ve mineral içerikleri;1.45 ? 92.83 mg/ 100g alüminyum, bakır için 0.11 ? 1.84 mg / 100g , demir için0.30 ? 61.54 mg / 100g , potasyum için 114 ? 4658. 33 mg / 100g , magnezyumiçin 11.03 ? 637.79 mg / 100g , mangan için 0.034 ? 10.97 mg / 100g , çinko0.17 ? 6.26 mg / 100g , kadmiyum 0.10 ? 4.21 x 10-3 mg / 100g, kurşun için8.91 ? 351.55 x 10-3 mg / 100g ve selenyum için 0.55 ? 45.45 x 10-3 mg / 100garalığında bulunmuştur. Ayrıca sebze örneklerinin eser element ve mineral içerikleri;12.80 ? 19.16 mg / 100g alüminyum, 0.34 ? 1.03 mg / 100g bakır,29.91 ? 30.00 mg / 100g demir, 2791.67 ? 4754.17 mg / 100g potasyum,508.33 ? 600.69 mg / 100g magnezyum, 5.07 ? 5.67 mg / 100g manganez,2,59 ? 4.48 mg / 100g çinko, 6.48 x 10-3 mg / 100g kadmiyum,63.22 ? 115.38 x 10-3 mg / 100g kurşun ve 41.9 ? 56.1 x 10-3 mg / 100g selenyumaralıklarında bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Meyve, Sebze, Mineral, Eser Element, MikrodalgaÇözünürleştirme Tekniği, Atomik Absorpspyion Spektroskopisi