Hatay'ın beş ilçesi bağlamında türbeler etrafında oluşan inanç ve uygulamalar

Hatay ili içinde barındırdığı çok kültürlü yapısı yanında birçok evliyaya ev sahipliği yapmış olmasından kaynaklı olarak "Evliyalar Diyarı" adıyla da bilinen bir şehirdir. Yörenin tarihi ve sosyal gelişimi içinde oluşturduğu önemli kültürel değerlerinden biri kutsiyet atfedilen ziyaret mekanları ve türbelerdir. Araştırmamıza konu olan Hatay yöresindeki türbe ve ziyaret mekanlarının yapıları, tarihleri, menkıbeleri, anlatıları, ziyaret esnasında gerçekleştirilen ritüellerin tespiti, yapılan ziyaretlerin amaçları ve belirli ziyaret zamanları bu çalışmanın ana hatlarını oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı; Hatay'da yer alan ve yöre halkı tarafından sıkça ziyarette bulunulan türbelerin genel bir tanıtımı yapılarak ardından o türbe çevresinde sözlü gelenekte unutulmaya yüz tutmuş menkıbeleri, anlatıları derlemek, türbede yapılan yaygın uygulama ve ritüelleri aktarmak ve bunların geçmişle olan bağını eski Türk inanç sistemlerinden günümüze değin mukayese ederek incelemektir. Yazılı ve sözlü kaynaklardan yararlanılan bu araştırmada gözlem metoduyla birlikte görüşme tekniği kullanılarak aynı zamanda fotoğraf ve ses kaydı alınarak derleme metodu uygulanmıştır. Çalışmamızın önemli bir kısmını ise alan araştırması oluşturmaktadır. Derleme çalışmasıyla birlikte araştırmamızda türbelerin konumları, fiziki özellikleri, türbede yatan veli etrafında oluşan menkıbeler, anlatılar ve yine türbede yapılan uygulamalar, ritüeller sözlü kültürden yazıya aktarılarak çalışma içerisinde halk bilgisi formunda sunulmuştur.