Haysiyet kültüründe kolektif özür ile affetme arasındaki ilişkinin incelenmesi: Üniversite öğrencileri örneklemi üzerinde bir araştırma

Haysiyet kültürü alanyazında belli bir süredir çalışılsa da Türkiye psikoloji alanyazınındaki çalışmalar göreli olarak yenidir. Kişinin benlik değeri hakkındaki algısının önemli bir kısmının diğer insanlar tarafından belirlenmesi, hakaretin haysiyet için tehdit edici bir unsur olması ve hakarete karşılık verme bu kültürü psikoloji alanı için önemli hale getiren temel özellikler arasındadır. Diğer bir yandan ihlal durumlarında özür dilenmesi, ilişkiler bağlamında önerilmektedir. Kolektif özrün affetme üzerindeki etkisi konusunda alanyazındaki bulgular çelişkilidir. Mevcut çalışmanın amacı farklı kolektif özür koşulları (özür reddi, özür talebinin yanıtsız bırakılması, yalın özür ve kapsamlı özür) ile affetme arasındaki ilişkide haysiyet kültürünün (haysiyet kültürü değerlerine düşük ve yüksek bağlılık) etkisini ele alıp incelemek ve alanyazına katkı sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda yapılan çalışmanın örneklemi, yaşları 18 ve 41 (Ort. = 20.82, SS = 2.05) aralığında olan 196'sı erkek, 146'sı kadın olmak üzere toplam 342 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Toplanan veriler, SPSS 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, affetmenin alınan kolektif özür türüne göre farklılaştığı ve kişinin haysiyet kültürü değerlerine bağlılığının affetmeyi etkilediği bulunmuştur. Araştırmanın sonuçları ilgili alanyazın kapsamında tartışılmış ve gelecek çalışmalar için öneriler sunulmuştur.