Hazine işlemleri ve fonksiyonları: Türkiye uygulaması

Bütçelerin etkin bir şekilde uygulanabilmesi ve kamu mali varlık ve yükümlülüklerinin iyi bir şekilde yönetilebilmesi, ülke hükümetlerinin en önemli amaçlarından biridir. Çünkü; hükümetler ancak bu amaçla maliye politikası hedeflerine ulaşabilirler. Bu amaçların gerçekleştirilmesi ile yakından ilgili oldukları için hazine fonksiyonları son derece önemlidir. Bu çalışmanın amacı; ülkemizde gerçekleştirilen hazine fonksiyonlarını uluslararası en iyi uygulamalar doğrultusunda değerlendirmektir. Bu çalışmada ilk olarak Türk Hazine Sisteminin merkezileşme derecesi, Tanderg tarafından geliştirilen değer zinciri modeli çerçevesinde Brezilya ve Norveç Hazineleri ile karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Değerlendirme sonucunda Türk Hazine sisteminin Norveç Hazinesine göre daha merkezi olduğu, ancak Brezilya hazine sistemine göre ise daha az merkezileşme derecesine sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmamızda ikinci olarak riske maruz değer yöntemi açıklanmış ve Türkiye'nin dış borç stokunun piyasa riskine maruziyeti değerlendirilmiştir. Model sonuçlarına göre, dış borç stoku için yen para birimine daha fazla odaklanan stratejilerin kur riskine karşı daha fazla duyarlı olduğu, euro para birimine odaklanan stratejilerin ise daha fazla koruma sağlayacağı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Hazine fonksiyonları, borç yönetimi, nakit yönetimi, varlık yönetimi, değer zinciri modeli, riske maruz değer (RMD) yöntemi.