Hazır beton santrallerinde oluşan çamur ve atıksuyun tekrar kullanımı

Bu çalışmada, hazır beton santrallerinde üretim fazlası ortaya çıkan ve kullanılamayan betonlar ile çökelme havuzlarında toplanan çamur ve atıksuyun atık durumundan çıkartılarak agrega ve geri dönüşüm suyu olarak tekrar kullanılma olanakları araştırılmıştır. Hazır beton sektöründe, farklı zamanlarda üretilen aynı sınıf betonun, taze beton ve sertleşmiş beton üzerinde yapılan kalite testlerinde benzer sonuçlar göstermesi ve süreklilik arz etmesi istenmektedir. Bu sebeple geri dönüşüm agregasının beton üretiminde sürekli olarak kullanılabilmesi ve beton testlerinde aynı kalite sonuçlarının elde edilebilmesi için, yapılan çalışmada atık beton ve beton çamurunun yıkama ve eleme işlemlerine tabii tutulması ile elde edilen geri dönüşüm agregasından %30 oranında, çökelme havuzunda toplanan su yoğunluğu şebeke suyu ile seyreltilerek 1,04 g/cm3 değerine sabitlenerek üretimde tekrar kullanılmıştır. Doğal agrega-geri dönüşüm agregası karışımı kullanılarak C25/30 ve C30/37 basınç dayanım sınıflarına ait beton numuneleri farklı şehirlerde yer alan iki tesiste hazırlanmış olup beton numuneleri üzerinde Türk Standartları Enstitüsü'nün belirlediği standartlar çerçevesinde testler yapılmıştır. Çalışmda, doğal agrega su emme oranları %0,21-2,50 aralığında iken geri dönüşüm agregası su emme oranı %5-10 aralığında yüksek oranlara sahip olduğu, geri dönüşüm agregaları özkütlesinin doğal agregalara oranla %15 daha düşük olduğu, geri dönüşüm iri agregalarının aşınma dayanım testlerinde Los Angeles katsayısı oranları doğal agregalara göre %30 daha fazla ve geri dönüşüm agregalarının aşınmaya karşı dirençlerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Taze beton testlerinde, geri dönüşüm agregası kullanılarak üretilen beton numuneleri birim kütleleri şahit beton numunelerine göre 0,65-0,70 kg/dm3 daha düşük olduğu çökme değerlerinin ise şahit beton numunesine oranla %7-16 düşük olduğu tespit edilmiştir. Sertleşmiş beton numuneleri üzerinde yapılan basınç dayanım testlerinde; Tesis 1'de üretilen C25/30 sınıfı betonda 28 günlük basınç dayanım değeri 30,2 MPa olup 30 MPa sınır değeri sağladığı, C30/37 sınıf betonda ise 28 günlük basınç dayanım değeri 37 MPa olarak ölçülmüş ve 37 MPa sınır değeri sağladığı tespit edilmiştir. Tesis 2'de üretilen beton numunelerinin basınç dayanım testleri sonuçlarının sınır değerlere yakın olduğu ancak sağlamadığı belirlenmiştir. Çalışma kapsamında beton santrallerinde oluşan atıksuyun tamamının sürekli olarak üretimde kullanımının mümkün olduğu, geri dönüşüm agregasının yıkama ve eleme işlemlerine tabi tutulduktan sonra kullanılabileceği tespit edilmiştir.