Hazırbulunuşluluk bağlamında Türkiye'de deprem sorunu

Türkiye'de meydana gelen afetler arasında en fazla can kaybına ve toplumsal dönüşüme yol açan olgu depremler olarak öne çıkmaktadır. Deprem uzmanlarının görüşleri İstanbul'da yaşanması beklenen depremin bugüne kadar yaşanan depremlerden daha kötü senaryolar ortaya çıkaracağı yönündedir. Bu çalışmanın amacı Türkiye'nin beklenen İstanbul Depremine karşı mevcut hazırbulunuşluluk durumunu saptamaktır. Depremler için hazırbulunuşluluk tutumu, bilimsel yönden desteklenmiş devlet politikaları ve toplumsal bilinç düzeyi ile çok yakından ilgilidir. Buna dayanarak yapılacak ve yapılması gereken çalışmalarda kaderci yaklaşımın terk edilip, bilinçli yaklaşımların öne çıkarılması hayati öneme sahiptir. Çalışmada Ulrich Beck'in "risk toplumu" kuramı merkeze alınarak Türkiye'nin olası İstanbul Depremine hazırbulunuşluluk politikaları toplumsal belirsizlikle ilişkilendirilmiştir. Yapılan bilimsel çalışmalar, önümüzdeki 30 yıl içerisinde İstanbul'da 7 ve üzeri büyüklükte bir depremin meydana geleceğini belirtmektedir. Araştırmanın örneklemini İstanbul Valiliği'nin İstanbul Sismik Riski Azaltma ve Acil Durum Hazırlık Projesi, İstanbul Belediyesi ve JICA işbirliği ile hazırlanan İstanbul İli Sismik Mikro-Bölgeleme Dahil Afet Önleme/Azaltma Temel Planı Sonuç Raporu oluşturmaktadır. Ayrıca kurumların deprem raporları ve sosyalbilimcilerin afetlere hazırlık kapsamında yapmış oldukları çalışmalar değerlendirilmektedir. Bu çalışma nitel araştırma yaklaşımına uygun olarak doküman tarama modelinde bir araştırmadır. Araştırmada doğrudan veri analizi yapılmamış olup bunun yerine teorik ve kavramsal bir analiz gerçekleştirilmiştir. Yöntem olarak doküman taraması yoluyla betimsel analiz yöntemi tercih edilmiştir. Elde edilen bulgular sonucu mevcut hazırbulunuşluluk durumu değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, beklenen İstanbul Depremine karşı toplumsal hazırbulunuşluluk konusunda farkındalığı yüksek çalışmalar tasarlandığı ancak uygulamadaki yetersizlikler nedeniyle hazırbulunuşluluğun eksik olduğu vurgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Afet, deprem, hazırbulunuşluluk, risk, deprem raporları, İstanbul depremi