Hdtma-zeolitin hazırlanması ve sulu çözeltiden nitrat adsorpsiyonu

Bu tezde, sürfaktan modifiye zeolitlerle (SMZ), sulardan nitrat (NO- 3) giderimine çalısılmıstır. Çalısmalarda dogal zeolit minerali olarak Gördes (Manisa) yöresine ait klinoptilolit kullanılmıstır. Bu minerallerin yüzeylerini modifiye etmek için ise düz hidrokarbon zincirli kuaterner amin grubu sürfaktan olan hegzadesiltrimetilamonyum-bromür (HDTMA) tuzu kullanılmıstır. HDTMA'nın zeolit üzerine adsorpsiyonu incelenmistir. Bu amaçla FTIR, AFM, DTA-TGA ve DSC, zeta potansiyeli gibi çesitli ölçüm, görüntüleme ve analiz teknikleri kullanılmıstır. Bunun sonucunda HDTMA adsorpsiyonunun iyon degistirme, elektrostatik ve hidrofobik etkilesim ile meydana geldigi belirlenmistir. Zeolitin zeta potansiyeli üzerine farklı tür ve degerlikte elektrolitlerin etkisi incelenmistir ve sadece FeCl3 ve Al(NO3)3 çözeltileri içerisinde zeta potansiyelinin negatiften pozitife dönüstügü görülmüstür. SMZ üzerine NO3 adsorpsiyonu için 5-250 mg/l'lik baslangıç NO3 çözeltileri hazırlanmıstır. Dogal pH'da adsorplanan nitrat miktarı 1,232 mg/g iken, bu deger pH=2'de 10,500 mg/g olmaktadır. Nitrat adsorpsiyon verilerinin Langmuir ve Freundlich adsorpsiyon modellerine uygunlugu arastırılmıs ve adsorpsiyon verilerinin Freundlich adsorpsiyon modeline uygun oldugu görülmüstür. Kinetik verilerin pseudo-ikinci derece modele uygun oldugu belirlenmistir. Anahtar Kelimeler: Dogal Zeolit, Adsorpsiyon, Sürfaktan-Modifiye Zeolit, Nitrat