Hekimhan (Malatya) ilçesinin arazi kullanımı ve arazi örtüsü değişimi (1990-2024)

Hekimhan ilçesi Doğu Anadolu Bölgesinde Yukarı Fırat Bölümünde Malatya ilinin kuzeyinde yer almaktadır. Hekimhan ilçesi geçmişten günümüze kadar önemli medeniyetlere ev sahipliği yapmış, çeşitli ticaret yolları üzerinde kurulmuş ve sürekli yerleşim alanı olarak kullanılmıştır. Buda arazi örtüsünde yıllar içinde önemli değişikliklere neden olmuştur. İlçe merkezinde şehirleşme yıllar içinde stabilken, 2023 büyük deprem felaketi ile ciddi oranda göç almış ve ilçenin doğusuna doğru yerleşmeler kaymıştır. Bu çalışma 1990-2024 yılları arasını yani 34 yıllık bir arazi kullanımı/ arazi örtüsü değişiminin ortaya koyulması amacı ile hazırlanmıştır. Saha çalışmaları, literatür taraması yapılmış Uzaktan algılama (UA) ile elde veriler ARC-GIS uygulaması ile haritalandırılmıştır. CORİNE verileri kullanılmıştır. Sahada drone ile çekim yapılıp arazi örtüsüne beşeri faktörlerin etkisi gösterilmiştir. Arazi örtüsü değişimi üzerinde ki en büyük olumsuz etkinin bölgede bulunan yüksek rezervli demir yatakları işletme sahası çevresinde görülmüştür. Yüksek lisans tezimde ilçede ki arazi kullanımı coğrafi faktörlerle ilişkilendirilerek ele alınmıştır. Ve ilçede ki yerleşmelerin, ulaşımın, ekonomik faaliyet olan tarım, hayvancılık ve madenciliğin arazi yapısına uygun olarak gelişim gösterdiği tespit edilmiştir. İlçede son yıllarda yapılan barajların etkisi ile en önemli alanlar sulu tarıma ayrılmıştır yaklaşık olarak 82.000 dekarlık alanda kayısı tarımı yapılmaktadır. Böylece kuru tarım alanları azalmıştır. 1600-1800 m'lerden sonra kuru tarım alanları mevcuttur. Desteklemelerle birlikte hayvancılıkta gelişmiş olup arazi kullanımı üzerinde etkisi mevcuttur. Anahtar kelimeler: Arazi kullanımı, arazi örtüsü değişimi, nüfus, yerleşme.