Hematolojik malignitesi olan febril nötropenik hastalarda D-indeks, C-reaktif protein ve prokalsitonin düzeyleri ile fungal infeksiyon gelişiminin tahmini

Febril nötropeni, hematolojik malignitesi olan ve kemoterapi alan hastalarda sık görülen bir komplikasyondur ve yüksek morbidite ve mortalite ile ilişkilidir. Hematolojik malignitesi olan febril nötropenik hastalar invazif fungal infeksiyonlar (İFİ) açısından yüksek risk altındadır. İFİ'lerin erken tanısı ve öngörülmesi ise oldukça zordur. Çalışmamızda hematolojik malignitesi olan febril nötropenik hastalarda D-indeks kılavuzluğunda C-Reaktif Protein (CRP) ve prokalsitonin (PCT) eşliğinde İFİ gelişiminin tahmin edilmesinde ve İFİ riskini belirleyerek antifungal tedavinin doğru kullanımında bu testlerin performansını değerlendirmeyi amaçladık. Şubat 2023 ile Haziran 2024 tarihleri arasında Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Hematoloji Ana Bilim Dalı'nda yatmakta olan ve İnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı tarafından konsültasyon yoluyla değerlendirilen 98 hastada gelişen 125 febril nötropeni atağı dahil edildi. Hastaların febril nötropeni atağı başlangıcında, 48. saat, 72. saat, 7. gün ve 7-10. gündeki CRP ve PCT değerleri kaydedildi. İFİ açısından yüksek riskli hastaları tespit edebilmek için hesaplanması günlük mutlak nötrofil sayımlarını çizen bir grafiğe dayanan D-indeks ve kümülatif D-indeks (k-D-indeks) değerleri kaydedildi. Hastalarda İFİ EORTC/MSG'nin tanımlandığı konak faktörü, klinik kriter ve mikolojik kriterlere göre "olası", "yüksek olası" ve "kanıtlanmış" invazif mantar infeksiyonu olarak sınıflandırıldı. İnvazif fungal infeksiyon gelişimi olan ataklarda CRP 48. saat, 72. saat, 7. gün ve 7-10. gün aralığındaki ölçüm değerleri anlamlı oranda yüksek bulundu (sırasıyla p=0,001, p=0,0001, p=0,0001, p=0,0001). İFİ gelişimi olan ataklarda genellikle PCT düzeyleri daha düşük bulundu. PCT 7-10. gün düzeyi istatistiksel olarak anlamlı oranda düşük bulundu (p=0,033). İFİ gelişimi olan ataklarda hesaplanan D-indeks değerleri anlamlı oranda yüksek bulundu (p=0,018). K-D-indeks değeri İFİ gelişimi olan ataklarda anlamlı oranda düşük saptandı (p=0,0001). D-indeks ve k-D-indeks'in, CRP veya PCT'ninden birinin başlangıç veya 48. saat değerleriyle yapılan üçlü kombinasyonlar ile 0,99'a ulaşan AUC değeri ve %100'e ulaşan duyarlılık ve negatif prediktif değer sonuçları elde edildi. D-indeks ve k-D-indeks'in CRP ve PCT'nin 48. veya 72. saat değerleriyle birlikte kullanıldığı dörtlü kombinasyonu sayesinde ise AUC = 1,00 ve duyarlılık, seçicilik, negatif ve pozitif prediktif değerleri %100 olarak bulundu. Çalışmamız, klinik, mikrobiyolojik ve radyolojik bulgularla birlikte değerlendirildiğinde D-indeks ve k-D-indeks'in İFİ'nin tanısının erken dönemde öngörülmesinde ve antifungal tedavi başlama kararında önemli bir yer tutabileceğini ve özellikle CRP ve PCT ile kombinasyonunun tanısal doğruluğu büyük oranda artırabileceğini vurgulamaktadır. Anahtar kelimeler: İnvaziv fungal infeksiyon, Tahmin modeli, Febril nötropeni, D-indeks, Biyomarker