Hemodiyaliz hastalarının diyaliz süresi boyunca zamanı etkili kılmaya yönelik ihtiyaçlarının araştırılması: Nitel bir çalışma

Amaç: hemodiyaliz tedavisi alan hastaların HD süresi boyunca zamanı etkili kılmaya yönelik ihtiyaçlarını nitel ve fenomenolojik desende incelemektir. Materyal ve Metot: Araştırma Mart– Ağustos 2025 tarihleri arasında Şanlıurfa Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Hemodiyaliz Ünitesinde tedavi alan 28 hasta birey ile ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak yürütüldü. Veriler bireysel bilgi formu ve yarı-yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplandı. Hastaların demografik ve hastalık özelliklerine ilişkin verileri tanımlayıcı istatistikler (frekans, yüzde), nitel veriler ise MAXQDA Analytics Pro yazılımı ile analiz edildi. Bulgular: Katılımcıların yüzde 89.29'u hemodiyaliz sürecinde sıkılma yaşamaktadır. Görüşmelerden dört ana tema elde edildi: (1) Makineye Bağlı Olmanın Etkileri, (2) Hemodiyaliz Sürecinde Yaşananlar, (3) Hemodiyaliz Sürecinin Keyifli Geçmesinin Sonuçları, (4) Hemodiyaliz Sürecinin Verimli Geçmei İçin Öneriler. En büyük frekansa sahip kodlar "sıkılma(n=54)", "psikolojik yıpranma(n=31)" ve "zorunluluk hissetme(n=18)" olarak belirlendi. Sonuç: Araştırmanın sonucunda hemodiyaliz makinesine bağımlı olmak bireyde sadece fiziksel zorlukların beraber duygusal ve davranışsal açıdan çok boyutlu etkileri olan bir durumdur. Hastalar zamanlarının belirli kısımlarını hemodiyaliz ünitesinde geçirmektedirler. Buradaki zamanlarını daha verimli ve eğlenceli geçirdikleri zaman psikolojik olarak hastalar kendini daha dinç, mutlu ve huzurlu hissettiklerini, hemodiyaliz ünitesinden çıktıktan sonraki zamanlarında bile onlara olumlu olarak bir katkı sağladığı görülmektedir. Hemodiyaliz makinesine bağlı olmak tıbbi olduğu kadar psikososyal bir deneyimdir; hasta destek sistemlerinin güçlendirilmesi, önerilerin dikkate alınması ve pozitif duyguların artırılması hastaların daha olumlu duygularla zamanlarını geçirmelerini sağlayacağı vurgulanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Zaman, Gereksinimler, Nitel, Hemşire