Burden of being a nurse: A case study on retired nurses' occupational experiences in Turkey

Bu tez, Türkiye'de emekli hemşirelerin mesleki deneyimlerinde yaşanan değişimleri 1988-2020 yılları arasında üç ana dönem üzerinden incelemektedir. Bu üç dönemde, (1988-1998, 1999-2009, 2010-2020), sağlık hizmetlerinin dağıtımında ve işleyişinde büyük değişiklikler yaşanmıştır. Neo-liberal politikalar ekseninde yaşanan bu değişimler, sağlık hizmetleri alanında rasyonelleştirme girişimlerini, bakım işlerinde standardizasyonu ve işlevselliği arttırma girişimlerini kapsamaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın temel amacını; bu süreçlerin hemşirelik mesleği üzerindeki etkisini, başta hasta-hemşire arasındaki ilişki dinamiklerinde yaşanan değişimi ve hemşirelerin profesyonelleşme deneyimlerinin dönüşümünü anlamak oluşturmaktadır. Buna ek olarak, toplumsal cinsiyet, medikal alanda kontrol ve şekillendirici mekanizma olarak küresel yapılanmanın etkilerini de dönüştürmüştür. Bu nedenle hemşirelerin bakım deneyimleri ve ilişkisel mesleki özerk alanlarının değişimi ve karmaşıklığı sosyolojik bir kaygı taşımaktadır. Tez, Türkiye'deki sağlık sistemi ile ilgili tarihsel bir dönüşüme katılımcıların deneyimlerini yerleştirerek inşa edilmiştir. Tezde bu değişikliklere karşı hemşireler tarafından gösterilen direnç ve uyum stratejilerine odaklanılmış, bu süreçte hemşireler, etkisiz birer aktör ve değişikliklerin kurbanı olarak tanımlanmak yerine, sosyal organizasyonu şekillendiren aktörler olarak tanımlanmıştır. Hemşireler, tıbbi alanda önemli bir aktör olarak kendilerini yeniden inşa etmek amacıyla iş yüklerinin artmasına rağmen bakım sürecine vurgu yaparak direnmişlerdir. Yapılan araştırmada, bu direnişe rağmen, neo-liberal politikaların Türkiye'deki sağlık sistemi üzerindeki etkilerinin hemşireleri kendi meslekleri açısından savunmasız bir konuma getirdiği, hemşirelerin mesleki kontrol alanlarından uzaklaşmaya başladıkları ve tahakküm alanlarını kaybettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Buna ek olarak, süreç içinde, hemşirelerin mesleki sınırları daha esnek, çalışma ortamları ise güvensiz bir hal alırken, bakım emekleri görünmez kalmaya devam etmiştir. Anahtar Kelimeler: hemşirelik, yeni sağlık paradigması, bakım emeği deneyimi, meslekleşmeden uzaklaşma, beceri