Hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulama ortamında aktif-pasif olarak rol alma durumlarının klinik performansta öz yeterlik ve öğrenme motivasyonları üzerindeki etkisinin belirlenmesi

Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türdeki çalışma hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulama ortamında aktif-pasif olarak rol alma durumlarının klinik performansta öz yeterlik ve öğrenme motivasyonları üzerindeki etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik bölümünde 2023-2024 eğitim öğretim yılında öğrenim gören tüm öğrenci hemşirelerle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri "Öğrenci Bilgi Formu", "Klinik Uygulamayı Aktif/Pasif Değerlendirme Formu", "Klinik Performansta Öz Yeterlik Ölçeği" ve "Öğrenme Motivasyon Ölçeği" kullanılarak Mayıs- Haziran 2024 tarihleri arasında toplanmış, yüzde, frekans, ortalama t testi, One-Way ANOVA, Multivariate linear regression analizi testleri ile değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan öğrencilerin yaş ortalaması 21, %77.9'u kadın olup ve %54'ünün klinik motivasyonunu düşüren nedeni olduğu belirlenmiştir. Öğrenci hemşirelerin Klinik Uygulama Aktif/Pasif Değerlendirme Formu ile Klinik Performansta Öz Yeterlik Ölçeği (r=0.716, p<0.001), Klinik Uygulamayı Aktif/Pasif Değerlendirme Formu ile Öğrenme Motivasyonu Ölçeği (r=0.438, p<0.001) ve Klinik Performansta Öz Yeterlik Ölçeği ile Öğrenme Motivasyonu Ölçeği (r=0.458, p<0.001) arasında pozitif yönde orta düzeyde istatistiksel açıdan anlamlı ilişki saptanmıştır. Ayrıca öğrencilerinin Klinik Uygulama Aktif/Pasif Değerlendirme puanlarını sırasıyla öğrencilerin klinik performans öz yeterlilikleri (β =0.639), öğrenme motivasyonları (β=0.131) pozitif yönde, sınıf düzeyi (β =-0.070) ve klinik uygulamaya aktif/pasif değerlendirme düzeyi (β=-0.101) negatif yönde etkilediği belirlenmiştir (R=0.738; R2 =0.541, P˂0.001, F:167.769). Sonuç olarak hemşirelik öğrencilerinin yüksek oranda klinik uygulamaya aktif katılım sağladığı, klinik performans öz yeterliklerinin ve öğrenme motivasyonlarının yüksek olduğu; aralarında pozitif yönde ve orta düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur. Bu kapsamda, hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulamalara aktif katılımını artırmak için motivasyonlarını destekleyen ve öz yeterliliklerini güçlendiren yapılandırılmış eğitim ve mentorluk programları önerilir.