Hentbolcularda antrenör ve sporcu ilişkisinin performansa etkisinin araştırılması

Bu araştırmanın amacı Türkiye Hentbol Federasyonu'na bağlı kulüplerde lisanslı olarak faaliyet göstere 304 hentbol sporcusuyla gerçekleştirilmiş olup, 162'si kadın ve 142'si erkek olan profesyonel sporcuların antrenörleriyle ilişkilerinin performansına yansımasını incelemektir. Ayrıca bu ilişkinin sporcuların performans üzerindeki etkisi, cinsiyet, yaş, milli sporcu olma durumu, spor yapma süresi ve eğitim durumu gibi demografik değişkenler açısından değerlendirilmiştir. Bu incelemede Spor Duygusal Zekâ Ölçeği ve Antrenör-Sporcu İlişkisi Ölçeği kullanılmaktadır. Bu ölçeklerle sporcunun kendini anlama, empati duygusunu geliştirme, duygularını kontrol edebilme, sezinlenme, değerlendirme, karar verebilme ve bu durumlara karşılık verebilme yeteneği ölçülür. Araştırmanın yöntemi, katılımcılara uygulanan anketler yoluyla nicel verilerin toplanmasını içermektedir. Araştırmada, duygusal zekâ ile antrenör-sporcu ilişkisi arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunmuştur. Cinsiyet değişkenine göre erkek hentbolcuların kadın hentbolculara göre duygusal zekâ alt boyutlarında ve antrenör-sporcu ilişki düzeylerinde anlamlı şekilde daha yüksek puanlara sahip oldukları belirlenmiştir. Yaş değişkeni incelendiğinde, özellikle 22 yaş ve üzeri hentbolcuların, duygusal zekâ düzeylerinde anlamlı artış gözlemlenmiştir. Eğitim düzeyi değişkeninde, daha yüksek eğitim seviyesine sahip olan sporcuların, empati kurma ve antrenörleriyle olan ilişkilerinde daha güçlü ilişkiler sergilediği görülmüştür. Ancak milli sporcu olma durumu ile antrenör-sporcu ilişkisi ya da duygusal zekâ arasında anlamlı bir fark gözlemlenmemiştir. Antrenör-Sporcu İlişkisi Ölçeği ise, sporcuların antrenörleriyle kurdukları ilişkileri 'güven', 'bağlılık' ve 'saygı' olmak üzere üç temel boyutta değerlendirmekte; bu üç boyut aracılığıyla sporcuların antrenörlerine yönelik algılarını, ilişki kalitesini ve bu ilişkinin etkileşimsel gücünü ölçmeyi amaçlamaktadır. Elde edilen bulgular, hentbolcularda iyi bir antrenör-sporcu ilişkisinin ve duygusal zekanın güçlenmesi, sporcu performansının olumlu yönde doğrudan belirleyici bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, antrenörlerin empati kurabilen, duygusal destek konularında bilinçli ve etkili iletişim kuran bir tutum sergilemeleri, sporcuların psikolojik sağlamlıklarını güçlendirerek performanslarını daha üst seviyeye taşıyabilir.