Hidayetü'l-Hikme'nin şerhlerinde nefis meselesi

Ebheri'nin Hidayetü'l-Hikme eseri uzun süre medreselerde okutulmuş önemli bir eserdir. Eser felsefi tartışmaları ansiklopedik tarzda ele alarak özlü bir şekilde sunmaktadır. Bu çalışmamızda eserin nefisle ilgili olan bölümüne bakarak bu kısım üzerine Mübarekşah Buhari, Mevlanazade, İbn Seyyid Şerif Cürcani ve Kadı Mir şerhlerini karşılaştırarak inceledik. Bu konunun İbn Sina ve Ebheri gibi takipçileri tarafından alımlanan Aristotelesçi nefis anlayışına paralel bir şekilde ele alındığını görmekteyiz. Nefsi, tabii ve organik cisimin ilk kemali olarak tanımlamışlardır. İnsani, hayvani ve bitkisel olmak üzere üç çeşit nefisten bahsetmektedirler. Ebheri ayrıca kitabın sonuç bölümünde nefsin ölümden sonraki durumunu ele almıştır. Çalışmamızda bu klasik nefis anlayışının ve ahiretteki durumunun Hidayetü'l-Hikme'nin şerhlerinde nasıl ele alındığını tahlil ettik.