Yükseköğretimin uluslararası ilişkilerde yumuşak güç olarak kullanımı

Uluslararası ilişkiler denince ilk akla gelen kavramlardan biridir "güç". Gücün türleri, kaynağı ve kullanım şekilleri ile etkileri de en az güç kavramının kendisi kadar tartışılan ve üzerine epeyce çalışılan konulardır. Küreselleşmenin temelinde, gerek devletlerin gerekse uluslararası sivil toplum örgütleri ve devletlerarası kurumların yeniden şekillendiği, etkilerinin ve etki alanlarının her geçen gün değişebildiği bir çağda, eğitimde; özellikle de yükseköğretimdeki hareketliliğin bir sonucu olarak kültürel diplomasi ve eğitim diplomasisi her zamankinden daha da fazla önem kazanmış ve etkinliğini artırmıştır. Bu kapsamda; "güç" tanımından yola çıkarak eğitimin yumuşak güç unsuru olarak nasıl kullanılabileceğini tespit etmek amacıyla bu tezin yazımına karar verilmiştir. Uluslararası öğrenciliğin geçmişten günümüze bir değerlendirmesi yapılarak Türkiye'de yükseköğrenim gören uluslararası öğrencilerine ilişkin durum tespiti yapılıp burs programları incelenmiştir. Çalışmanın devamında ise Türkiye'de burslu yükseköğrenim gören yabancı ülke vatandaşlarının ülkelerinin diplomatik temsilcileri ile bu kapsamdaki öğrencilerin ve burs programlarının iki ülke arasındaki ilişkiye etkisi mülakatlarla araştırılarak analiz edilmiştir. Mülakatların sonucunda ise burs programlarının ikili ilişkilere uzun yıllar sürecek iyi izler bıraktığı, zaten bir takım ortak değerlere sahip olan ülkelerde ilişkileri daha da sıkı bir bağa sahip hale getirdiği görülmüştür. Sonuç olarak; çalışmanın en etkileyici çıktılarının, eğitim diplomasisinin önemini bir kez daha ortaya çıkarması ve özellikle yükseköğrenim gören öğrencilere değişim programları ile burs verilmesinin kültürel bir bağ oluşturarak ya da var olan bağı güçlendirerek iki ülke ilişkilerini önemli oranda etkileyen çok önemli bir unsur olduğu söylenebilir.