Hileli finansal raporlama ile mücadelede adli muhasebenin yeri ve önemi: Muhasebe meslek mensupları üzerine bir araştırma

Finansal bilgiler, işletme ile ilgili kişi veya kurumların karar alma süreçlerinin temelini oluşturur. Doğru finansal bilgiler, ilgililerin kaliteli karar almalarında dayanak teşkil ederek etkin kaynak dağıtımını sağlar. Bununla birlikte kişisel çıkar elde etme amacıyla raporlanan yanlış veya yanıltıcı finansal bilgiler, işletmelerin büyük ekonomik kayıplar yaşamasına sebebiyet verir. Her geçen gün işletmelerin çeşitlenmesi, çoğalması ve teknolojinin beraberinde getirdiği yenilikler her ne kadar iş süreçlerini geliştirse de, iş dünyasında hileye hazır bir ortam yaratmaktadır. Bu durum iş dünyasında birçok skandal meydana getirmiş, yeni düzenleme ve tekniklere ihtiyacı zorunlu kılmıştır. Bu bağlamda adli muhasebe alanı ön plana çıkmıştır. Bu tez çalışmasının amacı, hileli finansal raporlama ile mücadelede adli muhasebenin yeri ve önemini Samsun ilinde faaliyet gösteren muhasebe meslek mensuplarının görüşlerine dayanarak incelemektir. Samsun Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası'na kayıtlı meslek mensuplarına yönelik uygulanan bu araştırma 15 yargısal ifade ile 310 kişilik örneklem üzerinden gerçekleştirilmiştir. 15 yargısal ifade, adli muhasebe faaliyetlerinin hileli finansal raporlamanın tespit edilmesine etkisi, önlenmesine etkisi ve adli muhasebe faaliyetleri yürütülürken hileli finansal raporlamanın belirlenmesine yönelik yararlanılan alan bilgilerinin etkisi olmak üzere üç başlıkta ele alınmıştır. Anket katılımcılarının demografik özellikleri ve anket ana başlıklarına yönelik oluşturulan hipotezler t-testi ve ANOVA testi ile analiz edilmiştir. Katılımcıların ankette yer alan ifadelere katılım düzeyleri, cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi ve meslekteki deneyim olmak üzere dört değişken üzerinden incelenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, katılımcıların yargılarında cinsiyet değişkeni açısından anlamlı farklılık olmadığı; yaş, eğitim düzeyi ve meslekteki deneyim değişkenleri açısından ise anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların hileli finansal raporlamanın tespit ve önlenmesinde adli muhasebenin yeri ve önemine yönelik yargılara katılım gösterdiği, hileli finansal raporlamanın belirlenmesinde yararlanılan alan bilgilerinin etkisi ile ilgili yargılarda ise kararsızlık yaşadıkları görülmüştür.