Hiperglisemi ile başvuran ve diyabete spesifik otoantikor bakılan erişkin hastalarda diyabet tipi, metabolik durum ve tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi

Diyabetes mellitus(DM), kan şekeri yüksekliği ile karakterize, heterojen seyirli kronik bir metabolik hastalıktır. DM klinik, patofizyolojik ve genetik özelliklere göre dört kategoriye ayrılır: Tip 1 DM, Tip 2 DM, diğer nedenlere bağlı spesifik tipler ve gestasyonel DM diyabet tanısı doğrulanmış bir hastada ikinci aşamada diyabet tipinin belirlenmesi tanı, tedavi ve diyabet komplikasyonları açısından önemlidir. Biz bu çalışmada hiperglisemi ile başvuran ve diyabete spesifik otoantikor istenen erişkin hastalarda diyabet tipinin, metabolik durum ve tedavi sonuçlarının değerlendirilmesini amaçladık. Son 5 yıl içerisinde Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma B.D. Polikliniği' ne hiperglisemi ile başvuran ve diyabete spesifik otoantikor bakılan 350 hasta dahil edilmiştir. Veriler SPSS programı ile düzelenmiş olup veri sisteminden hastaların verileri (yaş, cinsiyet, boy, kilo, başvuru şekli-ketoz vb., aile öyküsü, otoimmün hastalık varlığı, serum açlık kan şekeri, BFT, KCFT, HbA1c, c-peptit, insülin, TSH, sT4, sT3, Anti-TPO, Anti-TG, demir, ferritin, B12, çölyak antikorları, PTH, kalsiyum, D vitamini, başlanan tedavi ve tedaviden 6 ay sonraki sonuçları) retrospektif olarak taranmıştır. 350 hastanın %38.9'u kadın, %61,1' i erkekti, yaş ortalaması 37,9±10,7 idi. Hastaların %68.6' sı diyabet tiplendirmesi nedeniyle yönlendirilmişti. Veri grubumuzun %59,4 ile büyük çoğunluğu Tip 2 DM hastalarıydı. Tip 1 DM tanısı ile takip ettiğimiz grubun oranı %29,7'ydi. MODY ve LADA hastalarının oranı literatürle uyumlu olarak sırasıyla %2 ve %5,7 olarak bulundu. Tip 1 DM hastalarında hipotiroidi gibi otoimmün hastalıklar yüksek görülürken, Tip 2 DM hastalarında hipertansiyon görülme sıklığının anlamlı olduğu görülmüştür. Obezite en çok Tip 2 DM ve dual DM hastalarında görülmekte olup anlamlı kabul edildi (p 0,001). Otoantikor pozitifliği Tip 1 DM ve dual DM tiplerinde yüksek oranda görüldü (p 0,0001). LADA tanısı alan hastalarda en yüksek oranda (%85) GADA pozitifliği görüldü. Tanı yaşına baktığımızda Tip 1 DM'li hastaların, Tip 2 DM ve LADA tanılı hastalara göre daha genç olduğunu görmekteyiz (p 0,0001). Tanı yaşına baktığımızda LADA tanısına sahip hastaların ortalama 38,2 ile en ileri yaşta tanı alan hastalar olduğu görülmektedir. Tip 1 DM tanısına sahip hastaların c-peptit düzeylerinin %92,3 düşük olduğu görüldü. Çalışmamızda bulunan MODY tiplerinde en sık görülenin literatürle uyumlu olarak MODY 2 olduğu görüldü. Diyabet riskine ve ilerlemesine katkıda bulunan, her bireyde değişken çoklu patofizyolojik süreçlerin fenotipi belirlediğini ve tedavi için kullanılabileceğini öne sürmektedir. Hem Tip 1 hem de Tip 2 DM' de, genetik ve çevresel faktörler, klinik olarak hiperglisemi olarak ortaya çıkan β hücresi kütlesinin ve/veya fonksiyonunun ilerleyici kaybına neden olabilir. Hiperglisemi ortaya çıktığında, tüm diyabet türlerinden muzdarip kişiler, ilerleme hızları farklı olsa da, aynı kronik komplikasyonları geliştirme riski altındadır. Bu yüzden doğru tiplendirme tedavi ve komplkasyonlar açısından önem arzetmektedir.