Hipermukoviskoz Klebsiella pneumoniae klinik izolatlarının, virülans ve karbapenem direnç genlerinin, antibiyotik direnç paterninin, epidemiyolojik özelliklerinin ve risk faktörlerinin araştırılması

Amaç: Çeşitli klinik örneklerden izole edilen hipermukoviskoz Klebsiella pneumoniae (HmKp) klinik izolatlarının, virülans ve karbapenem direnç genlerinin, antibiyotik direnç paterninin, epidemiyolojik özelliklerinin ve risk faktörlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı'nda Nisan 2023-Nisan 2025 tarihleri arasında izole edilen 136 K. pneumoniae suşu incelenmiştir. İzolatların hipermukoviskozitesi string test ile, antibiyotik duyarlılıkları disk difüzyon testi ve BD Phoenix M50™ (Becton Dickinson Diagnostic Instrument Systems, Sparks, Md, ABD) otomatize sistemi ile, virülans ve karbapenemaz genleri polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) ile, moleküler epidemiyolojisi multilokus dizi tiplendirme (MLST) yöntemiyle araştırılmıştır. HmKp suşlarından iucA geni pozitif olan suşlar hipervirülan Klebsiella pneumoniae (HvKp) kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda 68 hipermukoviskoz ve 68 non-hipermukoviskoz suş tanımlanmıştır. 68 hipermukoviskoz suştan 16'sında iucA geni saptanarak HvKp olarak kabul edilmiştir. Hipermukoviskoz suşlar antibiyotiklere genel olarak daha duyarlı olsalar da sefiderokol için direnç oranı daha yüksek bulunmuştur. En sık görülen karbapenemaz türü KPC olmuştur. Suşların 12'si blaKPC, 9'u blaOXA-48 1'i blaNDM pozitif bulunmuştur. HvKp suşlarının, 6'sının (%37,5) karbapenem dirençli HvKp (KD-HvKp) olduğu tespit edilmiştir. KD-HvKp suşlarının 3'ü blaKPC, 2'si blaOXA-48, 1'i blaNDM pozitif saptanmıştır. rmpA, rmpA2, iucA, iroB virülans genleri ve K2 geni hipermukoviskozite ile ilişkili bulunmuştur. 11 HmKp suşuna sekans tiplendirmesi yapılmıştır. ST307, ST2096 gibi yüksek riskli tipler tespit edilmiştir. Diyabet, invaziv hastalık gibi bazı risk faktörlerinin hipermukoviskozite ve hipervirülansla ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamız bölgemizde dünyadaki yüksek riskli klonlarla ilişkili ve karbapenemaz genleri saptanan HvKp izolatlarının varlığını göstermiştir. Özellikle, karbapenemaz genleri saptanan ve sefiderokole dirençli HvKp suşlarının saptanması endişe vericidir. Bu bulgular, HvKp'nin epidemiyolojik özelliklerinin ve tedavisinin belirlenmesi açısından büyük önem taşımakta; önleme ve kontrol stratejilerinin oluşturulması için temel veri sağlamaktadır. Bazı risk faktörlerinin HmKp ve HvKp enfeksiyonlarıyla ilişkili olması, bu tür enfeksiyonların ön görülmesinde fayda sağlayabileceğini göstermektedir.