Hisse senedi getirileri ile makro ekonomik değişkenler arasındaki ilişki: Türkiye için zaman serisi analizi

Bu çalışma Türkiye'de hisse senedi getirileri ile makro ekonomik değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisini araştırmaktadır. Bu amaçla 1998 yılının birinci çeyreği ile 2009 yılının son çeyreği arasındaki dönemi kapsayan veriler kullanılarak; VAR (Vector Autoregression) ve Vektör Hata Düzeltme Modeli (Vector Error Correction Model-VECM) yardımıyla Granger nedensellik analizi ve etki-tepki fonksiyonu analizleri yapılmıştır. Uzun dönemli ilişkiler koentegrasyon yöntemi ile tespit edilmiştir. Ampirik sonuçlara göre üretim seviyesinden hisse senedi endeksine doğru sadece uzun dönemde, hisse senedi endeksinden üretim seviyesine doğru ise hem kısa dönemde hem de uzun dönemde geçerlidir. Para arzından hisse senedi endeksine doğru kısa dönem nedensellik vardır. Hisse senedi endeksinden para arzına doğru ise sadece uzun dönem nedensellik bulunmaktadır. Hisse senedi ve döviz kuru arasındaki nedensellik ilişkisi döviz kurundan hisse senedi endeksine doğru uzun dönemde, hisse senedi endeksinden döviz kuruna doğru ise hem kısa hem de uzun dönemde geçerlidir. Ampirik sonuçlar hisse senedi endeksi ve faiz oranı arasında tek yönlü kısa dönem nedenselliği göstermektedir. Nedenselliğin yönü hisse senedi endeksinden faiz oranına doğrudur. Hisse senedi endeksi ve enflasyon arasında nedensellik ilişkisi bulunamamıştır. Koentegrasyon denklemleri sonuçlarına göre uzun dönemde üretim seviyesi ve para arzı hisse senedi endeksini pozitif, döviz kuru ise negatif etkilemektedir.Etki tepki fonksiyonu analizlerine göre üretim seviyesi ve para arzı değişkenlerinin hisse senedi endeksine pozitif; döviz kurunun ise hisse senedi endeksine negatif tepkisi bulunmaktadır. Hisse senedi endeksinin para arzı ve üretim seviyesine olan tepkisi pozitif; döviz kuruna olan tepkisi ise negatiftir. Ayrıca, hisse senedi endeksi ile faiz oranı ve enflasyon oranının karşılıklı olarak tepkileri dönemlere göre farklılık göstermektedir.