Diasporada ev algısı ve kimlik: Almanya'daki Kazak diasporası örneği

Günümüzde akamdemik camiada diaspora kavramı bilimsel açıdan önemli bir ilgi kazanmaktadır. Kökeni 2500 yıl öncesine dayanan kavram, özellikle travmatik zoraki bir şekilde anavatanından kopma sonucunda dünyanın farklı yerlerine dağılmış fakat anavatan mitini ve kolektif hafızayı koruyarak yaşamıda devam eden bir topluluğu ifade etmektedir. Postmodern dünyada diaspora kavramı yeni tartışmalara konu olmaya başlamış ve bu durum konseptin kimlik, aidiyet gibi kavramlarla ilişkisini de gündeme getirmektedir. Bu bağlamda, bu tezde incelenen Almanya'daki Kazak diasporası, çoklu yerinden edilme ve göç etme doğası nedeniyle bir vaka olarak analitik açıdan dikkate değer bir incelemeye layık görülmüştür. Kazak diasporası Almanya'ya yerleşmeden önce, ataları Çin'in batıdaki Sincan eyaletindeki Doğu Türkistan'da büyüyen baskıcı Çin politikalarından kaçarak uzun bir yolculuk yaptmıştır. Himalay ve Tibet dağları üzerinden geçen uzun ve zorlu bir yolculuğun ardından 1940'larda Hindistan'a ulaşıp, daha sonra 1950'lerde Türkiye'ye, 1960'larda ise Almanya'ya yerleştiler. Dolayısıyla, geçmişten günümüze çeşitli dönüşümler geçirerek zamanla oluşan dört ülke bağlamında özgün Kazak diasporasının varlığını tartışıyoruz. Diaspora bireyleri, sürekli olarak farklı ev ve ev sahibi toplum alanlarında aynı anda var olma ve ayrı yaşanmış deneyimler deneyimleme zorluğuyla karşı karşıyadır. Bu bakımdan Almanya'da yaşayan Kazak diasporasının vatan yönelimi ve aidiyet duygusunun araştırılması büyük önem arz etmektedir. Geçmişte anavatanlarını terk etmek zorunda kalan bu bireyler için anayurttan kopukluğa ve küreselleşmenin etkisine rağmen özgün kültürün "canlı" tutulması mühim hale gelmektedir. Bu durumda ortaya çıkan bir soru da diasporik kimliklerin nasıl inşa edildiği, algılandığı ve müzakere edildiğidir. "Burada yaşamak ama başka bir yeri hatırlamak ve arzulamak" gerilimi diaspora mensuplarının kimliklerinin nasıl inşa edildiğini belirlemektedir. Öte yandan, ulusötesi bir topluluk olarak Kazak diasporasıyla karşılaşma kimliğin yalnızca kökenlere dayanması gerektiği fikrinin kırılganlığını ortaya koymaktadır. Sunulan çalışma, Kazak diaspora üyelerinin aidiyet ve vatan yönelimlerinin çeşitli yönlerine, bununla ilgili günlük yaşam etkileşimlerinde bulunan tutum, söylem ve uygulamalara ışık tutmaya ve bunların zaman içinde nasıl dönüştüğünü analiz etmeye çalışan saha araştırmasına dayanmaktadır. Anahtar kelimeler: diaspora, kimlik, vatan, Kazak diasporası.