Hukuka hermeneutik yaklaşım: Hans-Georg Gadamer'in felsefi hermeneutiği

Gadamer hermeneutiği bir yöntem değil bir disiplin olarak ele almış ve Martin Heidegger'in çoktan ontolojik bir değer yüklediği anlama ediminin evrensel özelliklerini ortaya koymak istemiştir. Giambattista Vico'dan bu yana tin bilimleri insanların kendi yapıntısı olarak doğa bilimlerinden başka bir yaklaşımı gerektirir. Vico'ya göre bunun nedeni tin bilimlerinin bilgisine erişmenin onun öznesi de nesnesi de kendimiz olduğumuzdan daha kolay olmasıdır. Hermeneutik bunun bir yordamıdır. Anlama bir metnin kendi konusunu ortaya koyduğu, yazarının otoritesinin silindiği, önyargı ve gelenek ile biçimlenen bir edimdir. Anlama öznenin başka ile karşılaşmasıdır. Bu karşılaşmada diyalog içindeki ufuklar birbirlerine karışıp kaynaşır. Gadamer için anlamada birbirini anlayanların birbirilerini değiştirip dönüştürdüğü bir süreç ortaya çıkar. Gadamer yaklaşımını felsefi hermeneutik olarak adlandırmıştır. Gadamer'in felsefi hermeneutik için hukuk hermeneutiğini örnek almıştır. Bu örnek alma hukuk felsefesi için çok önemlidir. Gadamer hukuk metinlerinin hem zamansal bir aracılık içinde sürekli geçmişi şimdiye taşıdığına hem de yasa ile olgu arasında bir eşleştirme sağlayarak tümel ile tikel arasında bir arabulucuk yaptığına dikkat çeker. Gadamer'in felsefi hermeneutiği, hukukun yorum sorununda, yargılamada maddi gerçekliğin inşası ve hukukun hakkaniyet ile adalet arasındaki uyuşmazlığının sağaltılmasında, hukuk dilinin ötekileştirdiklerinin kendilerine yer bulabilmelerinde bir olanak sunar. Anahtar Sözcükler: Hermeneutik, Hukuki hermeneutik, Gadamer, felsefi hermemeutik, hakkaniyet, yasanın yorumlanması.