Hümanizm ve transhümanizm düşüncesinde tabii hak anlayışı

İnsanlık tarihi, insan doğasının anlamlandırıldığı ve bu bağlamda insanın varlık içindeki yerinin tartışıldığı felsefi bir süreçtir. Antik Çağ'dan itibaren insanı konu edinen felsefe, insan doğasının niteliğini belirleyerek haklarını temellendirmeye çalışmıştır. Hümanizm, insanı aklıyla doğaya egemen bir varlık olarak görürken, günümüzde teknolojinin insan genetiği ve fizyolojisine müdahalesi bu düşünceyi derinleştirmiş; insan kendi doğasına da hükmedebilen bir varlık olarak tanımlanmıştır. Bu çalışma, hümanizm ve transhümanizm arasındaki ilişkiyi inceleyerek tabii hak düşüncesini bu çerçevede ele almayı amaçlamaktadır. Transhümanizm ve hümanizm hem zıt hem de paralel yönleri bulunan iki düşünce olarak tabii hak anlayışını dönüştürmektedir. Eğer transhümanizm, hümanizm karşıtı bir fikir olarak kabul edilirse hak kuramı yeniden inşa edilmelidir; ancak hümanist bir karakter taşıdığı kabul edilirse tabii hakların nasıl şekilleneceği tartışılmalıdır. Çalışmanın birinci bölümünde hümanizmin tabii haklarla ilişkisi tarihsel bir çizgide ele alınmış, kavramın mahiyeti ve tarihsel gelişimi açıklanmıştır. Antik Çağ'dan Modern Çağ'a uzanan süreçte hümanizmin evrimi, düşünürlerin fikirleriyle desteklenmiştir. Hümanizmin insanı merkeze alan yaklaşımıyla modern insan hakları düşüncesinin temelleri vurgulanmıştır. İkinci bölümde ise transhümanizm kavramı tanımlanmış, tarihsel gelişimi ve hümanizmle bağı incelenmiştir. Nick Bostrom, Ray Kurzweil, Max More ve Julian Huxley gibi düşünürlerin fikirleri değerlendirilmiş; Francis Fukuyama ve Habermas'ın eleştirileriyle karşılaştırılmıştır. Böylece transhümanizmin hümanizmle ilişkisi ve tabii hak düşüncesine olası etkileri açıklanmıştır.