Hypericum (kantaron) türlerinden elde edilen uçucu yağların herbisidal etkilerinin belirlenmesi

Bu çalışmada farklı yabancı ot türlerinin tohum çimlenmesi, kök gelişimi ve yeşil aksamlarında, bitkisel kökenli uçucu yağların bio-herbisidal etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla Erzurum yöresinden toplanan Hypericum lydium Boiss., Hypericum microcalycinum (Boiss. Et Helder.) Robson, Hypericum perforatum L. ve Hypericum scabrum L.'ye ait yaprak, çiçek ve sap materyallerinden elde edilmiş olan uçucu yağlar kullanılmıştır. İzole edilen uçucu yağların GC-MS yöntemiyle analizleri yapılmıştır. Bu uçucu yağların ana bileşenleri sırasıyla Caryophyllene oxide (%38,51), β-Caryophyllene (%48,37), β-Caryophyllene (%27,86) ve α-Pinene (%18,88) olarak tespit edilmiştir. Elde edilen uçucu yağlar Chenepodium album L., Amaranthus retroflexus L., Cichorium intybus L. ve Convolvulus arvensis L., yabancı ot tohumlarına karşı uygulanmıştır. Uygulanan doz arttıkça laboratuvar şartlarında tohum çimlenmesi, kök ve sürgün uzunluğu üzerine herbisidal etkinin arttığı gözlemlenmiştir. Kullanılan yağlar yabancı ot tohumlarının çimlenmesi üzerinde %68,08 ile %100 arasında engelleyici etki yapmıştır. Sera denemeleri türlere göre farklılıklar göstermekle birlikte bitkilerde 48. saatin sonunda %14,42 ile %80 arasında ölümler tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Hypericum türlerinden elde edilen uçucu yağların ülkemiz tarım alanlarında ciddi sorun oluşturan C. album, A. retroflexus, C. intybus ve C. arvensis yabancı ot türlerine karşı alternatif biyo-herbisit olarak uygulanabileceği belirlenmiştir.