I . Dünya Savaşı sonrası değişen dünya düzeni ekseninde itilaf devletlerinin Türk boğazları ve Karadeniz'deki uygulamaları (1918-1923)

Osmanlı Devleti, ateşkes istemesi sonucunda I. Dünya Savaşı'ndan çekilerek mağlup devlet statüsüne geçmiştir. 30 Ekim 1918 tarihinde İtilâf Devletleri ile Mondros Mütarekesi imzalanarak I. Dünya Savaşı Osmanlı Devleti için son bulmuştur. Mütareke maddeleri İtilâf Devletlerinin işgallerine yasal zemin hazırlamak için oluşturulmuştu. Ancak mütarekenin imzalanmasının ardından İtilâf Devletleri uluslararası hukuka aykırı olacak şekilde işgal uygulamalarını gerçekleştirmeye başlamıştır. İtilâf Devletleri, Ortadoğu'daki sömürgelerine giden yolları kontrol altına alabilmek, Kafkas demiryolları ve petrol rezervlerine sahip olabilmek amacıyla özellikle Türk Boğazlarına ve Karadeniz Bölgesi'ne önem veriyordu. Müttefiklerin Osmanlı Devleti üzerindeki stratejik noktaları paylaşma yolunda anlaşmazlık yaşamaları çıkar çatışmalarını derinleştirmiştir. 19 Mayıs 1919'dan itibaren Anadolu'da etkisini gösteren Millî Mücadele'de Türklerin Batı Cephesi'nde zaferler kazanmasıyla süreç İtilâf Devletleri aleyhine işlemiş, Müttefikler arasındaki bloklaşmalar daha belirgin bir şekilde görülmeye başlanmıştır. Bu çalışmada İtilâf Devletlerinin Türk Boğazları ve Karadeniz Bölgesi'ndeki işgal uygulamaları, buna karşı İstanbul Hükümeti'nin tutumu ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti'nin işgallere karşı tepkileri ve aldığı önlemler, Mondros Mütarekesi'nin ilk üç maddesi içerisinde ele alınarak incelenecektir.