İBB Atatürk Kitaplığı Bel Yz K 716 numarada kayıtlı şiir mecmuası (İnceleme-metin-MESTAP'a göre tasnif)

Arapça cemʻ (جمع) kökünden türetilmiş olan mecmua sözcüğü bir edebiyat terimi olarak, müstensihin/derleyicinin gerek geçmişte gerekse yaşadığı dönemde konu fark etmeksizin kendince hoş bulduğu şiir ya da nesir örneklerini elle bir yere kaydederek zamanla kitap hâline getirdiği eserlerinin genel adıdır. Klasik Türk edebiyatının önemli kaynakları arasında yer alan mecmuaların Türk edebiyatındaki ilk örnekleri XV. yüzyılda verilmeye başlanmış ve zamanla yaygınlaşmıştır. Yazıldığı dönemin ve müstensihin edebî zevk ve anlayışına dair bilgiler sunan bu eserler başta edebiyat olmak üzere tarih, dil, tıp, müzik, hukuk, biyografi vb. gibi bilim dallarıyla da ilişkili olarak Türk edebiyatı tarihi içerisinde önemli bir yere sahiptir. Mecmualar araştırmacılar için tarihî ve edebî bilgilerin yanı sıra gün yüzüne çıkmamış şiirlerin ve bilinmeyen şairlerin varlığının ortaya çıkarılmasına da imkân sağlamaktadır. Edebiyat tarihinde yerini almamış ya da unutulmuş şairler, mecmualar aracılığıyla keşfedilmekte ya da keşfedilmeyi beklemektedir. Yüksek lisans tezimizin konusu olan eser, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Atatürk Kitaplığında Bel Yz K 716 numarada "Mecmua-i eşar" adıyla kayıtlı olan şiir mecmuasıdır. Tezimizin içeriğini söz konusu mecmuanın içerisinde bulunan şiirlerin transkripsiyonlu metni ve incelemesi oluşturmaktadır. Bu tez giriş bölümü ve üç ana bölümden meydana gelmektedir. Çalışmamızda ilk olarak mecmuanın tanımı, tarihi ve gelişimi, şekil özellikleri, sınıflandırılması ve önemi hakkında açıklayıcı bilgiler verilmiştir. Daha sonra mecmuanın tavsifi ve incelemesi yapılmıştır. Son olarak ise, incelemeye tabi tutulan mecmuanın transkripsiyonlu metnine yer verilmiştir. Mecmua, 70 varak olmakla beraber farklı nazım şekilleriyle yazılmış toplamda 169 şiiri bünyesinde barındırmaktadır. XIII. yüzyıldan XIX. yüzyıla kadar her dönemden şairlerin şiirlerine rastlanılmaktadır. Mecmuada yer alan şiirlerin çoğunluğu Alevî-Bektaşî geleneği çerçevesinde yazılmıştır. Bu tez çalışmasının başlıca amacı ise, klasik Türk edebiyatındaki mecmua çalışmalarına katkıda bulunmaktır. Bu sebeple hazırlanan yüksek lisans tezimizde İBB Atatürk Kitaplığı 716 numarada kayıtlı şiir mecmuasını "MESTAP" kapsamında inceleyerek şiir mecmuaları çalışmalarına katkı sunmak, daha önce yayımlanmamış şiirler ortaya koymak ya da yayımlanmış olan şiirlere kelime, beyit katkısı sağlamak hedeflenmektedir.