İbn Atıyye'nin el-Muharrerü'l-Vecîz adlı tefsirinde müşkilü'l-Kur'ân

Bu çalışmada, İbn Atıyye el-Endelüsî'nin el-Muharrerü'l-vecîz fî tefsîri'l-Kitâbi'l-Azîz adlı eserinde müşkil olarak değerlendirilen âyetlere yaklaşımı ele alınmış; Kur'ân-ı Kerîm'de zâhiren çelişkili görünen âyetler karşısında İbn Atıyye'nin yöntemsel tavrı ve yaptığı te'villeri incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde öncelikle İbn Atıyye'nin hayatı, ilmî şahsiyeti ve eserleri tanıtılmış; yaşadığı dönemdeki siyasî ve ilmî ortamın tefsirine etkileri değerlendirilmiştir. Devamında ilâhî kelâmın her türlü çelişkiden münezzeh olduğunu ortaya koymayı amaçlayan Müşkilü'l-Kur'ân ilminin mahiyeti, tanımı, tarihi gelişimi ve âyetlerde görülen işkâlin sebepleri ile bu işkâlin çözüm yollarına yer verilmiştir. İkinci bölümde ulûhiyet ve nübüvvet konularıyla ilgili âyetlerdeki müşkil meseleler; üçüncü bölümünde ise yaratılış, ahiret ve muhtelif konulardan söz eden âyetlerdeki müşkiller tespit edilerek İbn Atıyye'nin bunlarla ilgili te'villeri analiz edilmiştir. Konular hakkında klasik kaynaklardaki farklı görüşlere de yer verilerek âyetlerin farklı muhtemel manalarına dikkat çekilmiştir. Sonuç olarak İbn Atıyye'nin Müşkilü'l-Kur'ân ilmi bağlamında meselelere yaklaşımını ve çözümlemelerini inceleyen bu çalışma, söz konusu ilim dalına dair mevcut literatüre nitelikli ve özgün bir katkı sağlamayı hedeflemektedir. Anahtar Kelimeler: Tefsir, İbn Atıyye, Müşkil, Müşkilü'l-Kur'ân, Tenâkuz.