İbn Hamdîs es-Sıkıllî'nin şiirinde epistemik oluşum ve edebî sanat

Bu çalışma, İbn Hamdîs es-Sıkıllî'nin şiirinde epistemik oluşum ve edebî sanat meselelerini ele almaktadır. Araştırmanın önemi, bu başlık altında müstakil bir çalışmanın ne yayımlanmış kitaplar arasında ne de akademik tezler içerisinde yer almamasından kaynaklanmaktadır. Oysa bu iki temel unsurun, şairin şiirinde yoğun biçimde yer aldığı açıktır. Bu eksiklik, bizi bu konuda akademik bir inceleme hazırlamaya sevk etmiştir. Zira epistemik oluşum ve edebî sanat, İbn Hamdîs'in şiirsel yapısında derinlemesine yer eden, şiir örgüsünü kuran iki temel dayanağı oluşturmaktadır. Bu iki unsur –hem içerik düzeyinde şairin beslendiği kültürel arka planla hem de şiirsel yapının biçimsel inşasıyla ilgili olarak– birbiriyle sıkı bir ilişki içerisindedir. Araştırmanın amacı, İbn Hamdîs'in şiirindeki epistemik oluşumun belirleyici niteliklerini ortaya koymak; bu oluşumun taşıdığı derin anlamları ve şiirsel ifadeyi nasıl şekillendirdiğini açığa çıkarmaktır. Aynı zamanda, epistemik yapı üzerinden, şairin edebî sanatı nasıl kullandığı da analiz edilmektedir. Bu iki yönlü inceleme, bir yandan şairin kültürel birikimini ve şiir geleneğine vukufunu gözler önüne sererken, diğer yandan onun edebî şahsiyetinin teknik boyutlarını da ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışma bir giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde konunun önemi, araştırma sorunu, yöntemi, şiirde epistemik yapının önemi ve edebî sanatla ilişkisi ele alınmakta; ayrıca şairin edebî şahsiyeti ile farklı coğrafyalarda yaşamasının şiir kimliğine etkisi tartışılmaktadır. Birinci bölümde, şairin hayatı, yaşadığı dönemin siyasî ve kültürel bağlamı ile şiirlerinin muhtevası incelenmiştir. İkinci bölümde ise epistemik oluşum meselesi hem teorik hem uygulamalı olarak ele alınmakta; özellikle aidiyet teması bağlamında analizler yapılmaktadır. Üçüncü ve son bölümde, edebî sanatın epistemik boyutu; dilsel yapı, imgeler ve vezin-ritim unsurları çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu bölümde, geleneksel Arap edebiyatı eleştirisinin kavramları esas alınarak, İbn Hamdîs'in şiirsel sisteminin estetik temelleri ortaya konulmaktadır.