İbnü'l-Cezerî'nin en-Neşr fî'l-Kırââti'l-Aşr adlı eserinin kıraat ilmindeki yeri

İbnü'l-Cezerî; (ö. 833/1429) Şam'da dünyaya gelmiş, hicrî sekizinci asrın ikinci yarısı ile dokuzuncu asrın ilk yarısında yaşamış, Memlük, Anadolu ve Mâverâünnehir diyarlarında iz bırakmış ve başta kıraat ilmi olmak üzere İslâmî ilimlere adını altın harflerle yazdırmış önemli bir âlimdir. Onun, Bursa'da telif ettiği en-Neşr fî'l-Kırââti'l-Aşr adlı eseri ise, bu alanda kendisinden sonra telif edilen eserlerin tamamına kaynaklık ederek bu alanın temel kaynaklarından olmuştur. Bu eserin en önemli özelliği şüphesiz muhteviyâtıdır. Eserde; kıraat ilminin bütün konuları mufassal bir şekilde ele alınmış, senedleri ile birlikte yaklaşık bin kadar rivâyet ortaya konulmuş, kıraat imamlarının ilmî şahsiyetleri ve kıraat silsileleri açıklanmıştır. Türkiye'de çok sayıda yazma nüshası olan Neşr'i önemli kılan etkenler ise; kendisinden önceki en önemli eserleri kaynak edinmesi, unutulmak üzere olan meşhur kıraatleri alana kazandırması, infirâd usulünün yerine indirâc usulünü getirmesi, kıraat ilminde tahrîrât geleneğine öncülük etmesi, kendisinden sonraki eserlerin tamamına kaynak olması ve üzerine çok sayıda çalışma yapılmasıdır. Bu çalışmada en-Neşr'in, kıraat ilmine sağladığı katkılar, getirdiği yenilikler ve bu alandaki eserler üzerindeki etkileri araştırılarak kıraat ilmindeki yeri ve önemi incelenmiştir. Çalışmanın sonunda mütekaddim ve günümüz âlimlerinin İbnü'l-Cezerî ile Neşr hakkındaki sözlerine yer verilmiştir. Daha sonra, bu alanın önde gelen ilim adamları ile yapılan mülakatlar ile eserin kıraat ilmindeki yeri ve önemi ortaya konulmuştur.