İbrâhîm Abdulkâdir el-Mâzinî'nin Mensûr eserlerinde ironi

Platon'un Sokrates'in diyaloglarındaki kullanımıyla ortaya çıkan ironi kavramı, felsefî bir tavır olarak çıkmış ancak daha sonra edebiyata da girmiştir. Batıda ortaya çıkan ve batı edebiyatından diğer dillere ve kültürlere geçen bu kavram çok rağbet görmüştür. İbrâhîm Abdulkâdir el-Mâzinî de okuduğu ve etkilendiği eserler aracılığıyla bu kavramı tanımış ve eserlerinde çokça kullanmıştır. Bu tez, Mâzinî'nin seçilmiş bazı mensûr eserlerinde ironi kullanımını detaylı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Tez iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ironinin tanımı, tarihçesi, çeşitleri ile ironinin Arap belâgatında kullanılan istiâre, cinâs, tevriye, medh bimâ yüşbihü'z-zemm, zemm bimâ yüşbih'-l-medh, hiciv, hezl gibi sanatlarla ilişkisi incelenmiştir. İkinci bölümde Mâzinî'nin hayatı ve eserlerinin yanı sıra ironik bir üslup benimsemesine neden olan unsurlar ele alınmıştır. Bu bölümde ayrıca bazı roman ve hikâyelerindeki ironiler tespit edilmiş ve sunulmuştur. İroniler ortaya konulurken belâgattaki bazı sanatlar ile olan ilişkisi ve bu sanatlarla örtüşüp örtüşmediği de ortaya konulmaya çalışılmıştır. Tez, ironinin edebiyattaki kavramsal çerçevesinden yola çıkarak, Mâzinî'nin eserlerinde ironinin nasıl işlendiğini ve bu edebi aracın eserlerinin anlam ve etkisine nasıl katkı sağladığını analiz etmektedir. Tez, ironinin sadece bir edebi araç olmakla kalmayıp, aynı zamanda Mâzinî'nin eserlerinin temel bir ögesi olarak işlev gördüğünü ve anlam derinliğine katkıda bulunduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca Mâzinî'nin yaşadığı olaylardan ve okuduğu bazı yazarlardan etkilenerek ironik bir üslup takındığını göstermektedir.