İç girişimcilik yapısı ve firma performansına etkileri: Denizli tekstil sektöründeki firmalarda bir araştırma

Faaliyet halindeki organizasyonlardaki girişimcilik eğilim ve faaliyetlerini tanımlamak için kullanılan "iç girişimcilik" kavramı, 1980'lerden beri önemli bir biçimde akademisyenlerin ve uygulamacıların dikkatini çekmektedir. îç girişimcilik organizasyonel ve ekonomik gelişmede önemli bir unsur olarak değerlendirilmektedir. Daha spesifik olarak organizasyonların yeniden harekete geçirilmesine ve performanslarının iyileştirilmesine pozitif etkileri olduğu ileri sürülmektedir. Bu nedenle iç girişimcilik büyük işletmeler için olduğu kadar küçük ve orta ölçekli işletmeler için de önemli olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma teorik ve ampirik olarak iç girişimcilik kavramını, temel belirleyicilerini ve firma performansı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışmada çok boyutlu bir yapı olarak ele alman iç girişimcilik, mevcut organizasyonlarda yenilikçi fikirlerin yeni ürün, hizmet ve işlere dönüştürülmesi sürecinde işlerin geleneksel yöntemlerden farklı olarak daha özerk bireyler ve birimler tarafından yapılması olarak değerlendirilmektedir. İç girişimcilik; yenilikçilik, yeni iş girişimleri başlatma, kendini yenileme, hesaplı risk alma, proaktiflik, rekabetçi girişkenlik ve özerklik olmak üzere yedi farklı boyutlu bir yapı olarak ele alınmaktadır. İç girişimciliğin temel belirleyicileri de çevresel ve organizasyonel faktörler olarak incelenmektedir. Oluşturulan bu teorik zemin üzerinde test edilmek üzere çok boyutlu entegre bir iç girişimcilik modeli geliştirilmiştir. Bu model, Denizli ilinde faaliyetm gösteren 107 tekstil imalat firmasından anket yoluyla elde edilen verilerle test edilmiştir. Bu araştırmada ampirik olarak modeldeki değişkenlerin doğası ve etkileri açıklanmaya çalışılmaktadır. Modelin test edilmesi sonucunda çevresel belirleyicilerden çevresel elverişlilikler ile organizasyonel belirleyicilerden içsel iletişim, biçimsel kontrol, yönetimsel destek ve organizasyonel değerlerin iç girişimcilik üzerinde belirleyici etkiye sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Diğer taraftan iç girişimcilikle finansal performans göstergeleri olan karlılık ve büyüme arasında istatistiksel bakımdan anlamlı ve pozitif ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Buna ilaveten finansal olmayan firma performansı göstergeleri olan çalışanların ve müşterilerin tatminiyle iç girişimcilik arasında da pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler ortaya çıkmıştır.