İç mekanda heterotopya kavramı: Agü büyük ambar binası

Tarihi süreçte değişim ve dönüşüme uğrayan mekân kavramı, 20. yüzyılda farklı yaklaşımlarla tartışılmıştır. Michel Foucault'nun geliştirdiği heterotopya kavramı bu yaklaşımlardan biridir. Foucault, heterotopyayı "öteki mekân" olarak tanımlamış ve kavramı altı ilke ile açıklamıştır. Bu tezde, Foucault'nun ilkeleri kapsamında kavramın iç mekân ölçeğinde sorgulanması amaçlanmıştır. Çalışma alanı, günümüzde AGÜ Sümer Kampüsü bünyesinde eğitim yapısı olarak işlev gören Büyük Ambar Binası'dır. Çalışmanın yöntemini belgesel tarama, anket ve mekân dizimi (Space Syntax) analizleri oluşturmaktadır. Foucault'nun ilkeleri doğrultusunda geliştirilen anket ile öğrencilerin mekân algısı ölçülmüş; açık uçlu sorular tematik analizle çözümlenmiştir. DepthmapX yazılımıyla yapılan görünürlük ve bağlantısallık analizleri, yapının mekânsal örgütlenmesini nicel olarak ortaya koymuştur. Bulgular, mekân dizimi sonuçları ve kullanıcı deneyimlerinden hareketle, Büyük Ambar Binası'nın heterotopik özelliklerinin iç mekândan okunabildiğini göstermektedir. Farklı işlevlerin bir aradalığı, seçici erişim düzeni ve tarihsel belleğin mekânsal katmanlarda varlığını sürdürmesi, yapıyı heterotopik bir alan haline getirmektedir. Bu çalışma, heterotopya kavramının iç mekân ölçeğinde değerlendirilebileceğini ortaya koyarak içmimarlık literatürüne özgün bir katkı sunmaktadır.