İç mimarlık eğitiminde kullanıcı araştırma metotlarının yeri: gelenekselden yenilikçiye kullanıcı araştırma metotları

Kullanıcılar; ihtiyaç ve isteklerinden kaynaklanan içsel bir motivasyonla, belirli bir amaca ulaşmak için bir ürünü kullanan, ürünle etkileşime giren ve ondan fayda sağlayan kişilerdir. Bu durum, kullanıcıları belirli konularda uzman ve bilgi kaynağı olarak görüşlerine başvurulan kişiler, tasarımcıları ise çeşitlilik gösteren kullanıcı ihtiyaçlarına cevap veren profesyoneller haline getirmektedir. Bu çerçevede çalışma kapsamında kullanıcı özelliklerini doğru bir şekilde belirlemek ve bu özelliklere uygun çözümler geliştirebilmek için kullanılan veri toplama yöntemleri incelenmiştir. Kullanıcı araştırmalarının iç mimarlık mesleğindeki yerini ortaya koymak, iç mimarlık eğitim kurgusunda ve öğretim yöntemlerinde konuya ilişkin genel tutumu görünür kılmak, konunun önemi ve ele alınış biçimi arasındaki paralellikleri vurgulamak çalışmanın temel sorunsalını oluşturmaktadır. Çalışma karma yöntem yaklaşımlarından yakınsak paralel desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yakınsak paralel desende, farklı ancak tamamlayıcı verilerle tek bir araştırma sorusu yanıtlanmakta, nitel ve nicel veriler bağımsız ve eş zamanlı olarak toplanıp analiz edilmektedir. Bu doğrultuda üç basamak üzerine temellenen çalışmanın birinci adımında küresel ve yerel ölçekte faaliyet gösteren iç mimarlık bölümlerinin eğitim programlarında kullanıcı araştırmaları ile ilişkilendirilebilecek dersler doküman analizi yöntemi ile incelenmiş, ikinci adımında kullanıcı araştırma metotlarına ilişkin literatür verileri sistematik derleme yöntemi ile derinlemesine analiz edilmiş, üçüncü adımında ise deneyim yansıtma modellemesi yöntemi kullanılarak iç mimarlık öğrenci çalıştayı gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda gelenekselden yenilikçiye çeşitlenen araştırma yaklaşımlarının; tasarlama eyleminde yararlı bir araç olduğu, öğrencilerin iç mimarlık mesleğine ilişkin beceri ve uzmanlıklarını geliştirdiği, tasarım süreçlerini daha bilinçli, profesyonel ve duyarlı hale getirdiği görülmektedir. Bu farkındalıkla ele alınan çalışmanın konuya yönelik mevcut bilince yeni perspektifler ekleme noktasında yol gösterici olacağı düşünülmektedir.