İdare hukuku perspektifiyle oluşum ve değişim süreçleri içinde içtihat kurumu

Hukuki dinamizm ile hukuki güvenlik ilkelerinin içtihadın oluşum ve değişimiyle bağdaştırılarak tutarlı ve istikrarlı kararların hukuk devletine katkısının nasıl sağlanabileceği sorusundan hareketle hazırlanan bu çalışma, içtihat kavramı, içtihat bütünlüğü ve içtihat değişikliklerine odaklanılarak hazırlanılmıştır. Birinci bölümde, kavramın tanımı yapılırken içtihat, unsurlara ayrılarak bunlar üzerinden incelenmiştir. Ayrıca içtihadın etkisini oluşturan sebepler ve etki türleri ele alınmıştır. İkinci bölüm, içtihat bütünlüğünü sağlamaya yönelik mekanizmalara odaklanmaktadır. Danıştayın içtihatların birleştirilmesi kararları ve temyiz mercii olarak rolü incelenmekte, ayrıca emsale bağlılık ve yerleşik içtihat doktrinleri karşılaştırılmaktadır. İçtihat aykırılıklarının giderilerek bütünlüğün sağlanması yüksek mahkemelerin kurumsal kimliği bakımından da önem taşımaktadır. Tutarlı ve uyumlu içtihat, yüksek mahkemelerin kararlarıyla toplumdaki itibarlarını tesis etmeleri için elverişli bir kurumdur. Üçüncü bölümde, içtihadın değişiminin zorunluluğu yanında içtihat değişikliklerinin sınırları ele alınarak, hukuki belirlilik ve öngörülebilirliği ihlal etmeyen değişimlerin nasıl olması gerektiği Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla ortaya konulan ölçütler doğrultusunda incelenmiştir. Sonuç olarak, içtihatların istikrarı ve erişilebilirliği vurgulanmakta, yargıçların kararlarında hukuki güvenliği koruma yükümlülüğü olduğu ifade edilmektedir.