İdari Yargılama Usulü Kanununun 13. maddesine dayalı olarak açılan tam yargı davalarında süre koşulu

İdari yargı düzeninde, iptal ve tam yargı davası adı verilen idari dava türleri yer almaktadır. İdari işlem ve eylemlerden dolayı kişisel hakları ihlal edilenler tam yargı davası yoluna başvurarak uğramış oldukları zararların giderilmesini istemektedirler. İdari yargı sistemini kabul eden diğer ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de, idarenin eylem ve işlemlerinden dolayı zarara uğranılması nedeniyle yargı yoluna başvurulması belli bir süre içerisinde dava açılmış olma koşuluna bağlanmıştır. İdari yargı sistemimizde, dava açma süreleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ile diğer bazı özel kanunlarda düzenleme altına alınmıştır. Hukuk devleti ilkesinin temel koşullarından biri olan ve idarenin eylemlerinden doğan sorumluluğunun sonucu olarak ortaya çıkan tam yargı davalarının süre ile sınırlandırılmasını teşkil eden "İdari Yargılama Usulü Kanununun 13. maddesine Dayalı Olarak Açılan Tam Yargı Davalarında Süre Koşulu" isimli bu çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; idari eylem kavramına ve idari eylemin idarenin diğer hukuki muamelelerinden farkı kılan niteliğine değinilerek İYUK'un 13. maddesi uyarınca açılacak davalarda ön karar alma müessesi açıklanmıştır. İkinci bölümde; İYUK'un 13. maddesi kapsamında açılacak tam yargı davalarında dava açma süreleri yargı kararları ile örneklendirilerek açıklanmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise konuya ilişkin ayrıksı durumlar açıklanarak çalışmanın bütününde mevzuatın yol açtığı hak kayıplarının nasıl önlenebileceği konusunda önerilerde bulunulmuştur. Bu çalışma ile İYUK'un 13. maddesi kapsamında açılacak tam yargı davalarında dava açma sürelerinin başlangıcının tespiti ve dava açma süresi meselesi hak arama hürriyeti ve adil yargılanma hakkı yönlerinden Danıştay, Anayasa Mahkemesi ve AHİM kararları ışığında ele alınarak hak kayıplarının önlenmesi amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: İdari yargı, idare hukuku, tam yargı davası, dava açma süresi, hak arama özgürlüğü