Doğu'da Ülkücü Hareket: Ülkücü Hareketin Doğu ve Güneydoğu Anadolu'ya ilişkin faaliyetlerine genel bakış, 1965-1980

Bu tez, Alparslan Türkeş'in CKMP'nin başına geçtiği 1965 yılından 12 Eylül 1980 askeri darbesine kadar ülkücü harekete Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan gerçekleşen katılımlara ve hareketin 1977 yerel seçimlerinde Doğu Anadolu'da elde ettiği başarıya odaklanarak hareketin bu on beş yıl boyunca Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu'ya ilişkin faaliyetlerini ve güç kazanmasını incelemiştir. Araştırma, 1960'lı yılların sonlarından itibaren ülkücü hareketin Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yapmış olduğu teşkilatlanma faaliyetlerinin izini sürmüş ve bu faaliyetler sonucunda partinin bu iki bölgede hangi oranda karşılık bulabildiği ve bu karşılığın hangi sebeplerle ortaya çıktığı sorularına odaklanmıştır. Bu iki soruya ek olarak Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan bu dönemde harekete katılmış olan kişilerin Erken Cumhuriyet Dönemi'nde bu iki bölgede çıkan ayaklanmalara bakış açıları ve etnisite algılarının nasıl olduğunun da incelenmesi hedeflenmiştir. Çeşitli hatıratlar, dönemin yerel gazeteleri, Hergün gazetesi ve harekete yakın yayınevlerinin çıkarmış olduğu kitaplar gibi birincil kaynakların yanı sıra Doğu ve Güneydoğu Anadolu'dan harekete katılan kişiler ile yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlar da kaynak olarak kullanılmıştır. Bu çalışma neticesinde üç temel sonuca ulaşılmıştır. Birinci olarak, MHP ve bir bütün olarak ülkücü hareketin 1965'ten 1977'ye kadarki seçimlerde, özellikle de 1977 yerel seçimlerinde, bu iki bölgede yer yer ulusal averajının üzerinde sonuçlar elde etmesinde hareketin bu yıllar boyunca benimsemiş olduğu "etnik ayrımcılık hissettirmeyen bir Türklük anlayışı"nın ve komünizmin halk arasında din karşıtlığı olarak gözüktüğü bir dönemde komünizme karşı en etkili siyasi akımın ülkücü hareket olarak algılanmasının etkili olduğu ortaya çıkmıştır. İkinci olarak, bu on beş sene boyunca bu iki bölgeden harekete katılımlarda milliyetçi siyasi düşüncelere sahip olan öğretmenlerin ve bu öğretmenlerin sonraki yıllarda Ülkü-Bir altında teşkilatlanmasının önemli bir etkisinin olduğu gözlemlenmiştir. Son olarak da 1977 yerel seçimlerine gelindiğinde hareketin, Doğu Anadolu bölgesinde önemli bir gelişme göstermişken, Güneydoğu Anadolu'da önceki yıllarda gösterdiği performansının gerisine düştüğü görülmüştür.