Cevat Şakir'in eserlerinde "Deniz" temasına bağlı olarak kimlik sorunsalı

Bu tezde, Cevat Şakir'in (Balıkçı) edebi eserlerindeki kimlik sorunu deniz teması üzerinden incelenecektir. Bu çalışma Balıkçı'nin tarihçi yahut teorisyen olmadığını fakat edebiyatta deniz temasına bağlı olarak Türk kimliğini milli bir anlatı olarak inşa ettiğini göstermeyi amaçla-maktadır. Eserlerinde sistemli bir yaratılış tezi görülmez. Bu bağlamda, eserlerinde yer alan kimlikler Türkiye Cumhuriyeti'nin kimlik krizini çözme noktasında homojen bir bütün teşkil etmez. Eserleri akademik olmamakla birlikte anlaşılır çözümler ihtiva etmez. Balıkçı, deniz unsurundan hareketle bir Akdeniz kimliği oluşturmaya çalışır. Ancak, teorilerini açık bir şekilde ortaya koyan bir plan hazırlamaz. Bununla beraber, edebi eserleriyle denemeleri üslup bakımından birbirinden ayrılmaz. Yine de sözde tarihsel yaklaşımı popüler olur çünkü resmi kültür politikasına oldukça uygun düşer. Onun yarattığı milli anlatılar Homi K. Bhabha'nın "belirsizlik" kavramıyla ve Partha Chatterjee'nin "tematik-problematik" ikilemiyle açıklanabilir. Buna paralel olarak Balıkçı'nın tarihsel yaklaşımı Cumhuriyet rejiminin resmi kültür politikasında dikkat çekici bir yer kazanır. Bu çalışmada gösterileceği üzere Balıkçı, Türk edebiyatında deniz temasına bağlı olarak yeni bir milli anlatı yaratmıştır ve günümüzde dahi edebiyat kanonunun içerisinde yerini korumaktadır.