İdiopatik intrakranial hipertansiyonda adipokinler

İdiopatik İntrakranial Hipertansiyon (İİH) genellikle doğurganlık çağındaki kadınlarda görülen, herhangi bir nedene bağlanamayan kafa içi basınç artışının olduğu bir hastalıktır. Yaygın tariflenen semptomlar baş ve boyun ağrısı, kulak çınlaması, dizziness, çift görme ve görme kaybıdır. Klinik olarak kafa içi basınç artışıyla ilişkilendirilebilecek bulguları olan hastalarda nörogörüntüleme yöntemleriyle intrakranial hipertansiyonun sekonder nedenleri ekarte edildikten sonra yapılan lomber ponksiyonda beyin omurilik sıvısı (BOS) açılış basıncının 25cmH2O'nun üzerinde saptanması ile tanı konulmaktadır. Tedavi hedefi BOS basıncının düşürülmesiyle özellikle görme kaybı gibi kalıcı bulguların önlenmesine dayanmaktadır. Literatürdeki çalışmalar, boşaltıcı lomber ponksiyon uygulamalarına ek olarak asetozalamid kulllanımı ve diyetle kilo kaybının tedavide etkili olduğunu göstermektedir. Dirençli hastalarda optik sinir kılıfı fenestrasyonu, BOS şantı, transvers sinüs stentleme gibi cerrahi teknikler de uygulanabilmektedir. İİH tanılı hastaların büyük çoğunluğunu obez kadınların oluşturması, İİH'li hastalarda kilo alımının var olan semptomları kötüleştirmesi, bununla beraber %6 lık bir kilo kaybıyla semptom düzelmesinin sağlanabilmesi hastalık ve obezite arasındaki ilişkiyi güçlendirmektedir. Adipokinler, yağ dokusundan salınan ve besin alımı, enerji dengesi, lipit ve glukoz metabolizması, kardiyovasküler sistem, inflamasyon ve bağışıklık sistemi modülasyonu gibi birçok farklı alanda rolleri olan hormonlardır. Obezite durumu yağ hücreleri tarafından salınan adipokinlerin miktarını değiştirebilir ve bu da çeşitli metabolik ve inflamatuar durumları tetikleyebilir. Proinflamatuar sitokinlerin İİH'de rolü olduğu daha önce yapılan bazı çalışmalarda vurgulanmıştır. Ancak obezitede miktarı değişen adipokinlerin iflamatuar sistem üzerinden İİH patogenezine etkisini araştıran yeterli çalışma bulunmamaktadır. Ayrıca adipokin düzeylerinin obezitede değişkenlik gösterdiğiyle ilgili çok sayıda çalışma olsa da İİH ile obezite arasındaki olası ortak patolojide adipokinlerin rolü yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışmada daha önce İİH'li hastalarda hiç incelenmemiş olan visfatin, resistin, apelin ve adipsinin; ayrıca İİH'de çalışma sayısı çok az olan leptin ve adiponektinin İİH tanılı hastalar ve sağlıklı kontrollerde serum düzeyleri karşılaştırılmıştır. İİH grubu kendi içinde semptomlar, nörolojik ve oftalmolojik muayene bulguları, göz dibi incelemeleri, nörogörüntüleme bulguları ve BOS parametreleri açısından değerlendirilmiştir. İİH grubu obezite olanlar ve olmayanlar olarak 2 alt gruba ayrılmış ve bu 2 alt grup arasında İİH semptom ve nörooftalmolojik muayene bulguları, radyolojik bulgular, serum adipokin düzeyleri, BOS açılış basıncı ayrıca diğer serum ve BOS parametreleri karşılaştırılmıştır. Vaka ve kontrol grubunda serum adipokin düzeyleri ile başta vücut kitle indeksi(VKİ) olmak üzere yaş, lipid profili, BOS açılış basıncı, BOS protein düzeyi gibi diğer tanımlayıcı değişkenlerin korelasyon analizi yapılmıştır. Çalışmamızda daha önce İİH'li hastalarda hiç araştırılmamış olan apelinin İİH grubunda kontrollere göre istatistiksel açıdan anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğunu tespit ettik. Antiinflamatuar etkisinin olduğu varsayılan apelinin hasta grubumuzda yüksek saptanmasının İİH patogenizinde hakim olması muhtemel inflamatuar süreçlere bağışıklık sistemin verdiği bir yanıt ve inflamasyon baskılayıcı bir mekanizma olabileceğini düşünmekteyiz. Diğer adipokinlerinin hepsi İİH'li hastalarda kontrol grubuna göre daha yüksek tespit edildi ancak bu fark istatistiksel açıdan anlamlı değildi. Çalışmamızda VKİ ya da BOS açılış basıncı ile adipokin düzeyleri arasında anlamlı bir korelasyon tespit edilmemiştir. İİH'de adipokinlerin obezite ve inflamatuar sistem mediatörleriyle arasındaki ilişkiyi ortaya koyabilmek için bu adipokinlerin çeşitli sitokinlerle korelasyonunun incelendiği, ayrıca BOS ve serum düzeyinin İİH'li hastalar ve sağlıklı kontroller arasında karşılaştırıldığı geniş kapsamlı çalışmaların yapılması gerekmektedir. Gelecekte bu alanda yapılacak çalışmalar yağ dokudan salınan bu hormonların İİH patogenezine muhtemel etkisinin netleştirilmesine yardımcı olacaktır.