İkinci dilde doğruluk algısı ve bilgi paylaşımı

Bu çalışma, tekrara dayalı doğruluk etkisinin (truth effect) geçen zaman ve kullanılan dil bağlamında nasıl değiştiğini ve bilgiyi paylaşma davranışının doğruluk algısındaki bu değişimi takip edip etmeyeceğini incelemektedir. Deneysel bir yönteme sahip olan bu çalışmaya, ana dili Türkçe olan ve ileri düzey Arapça bilgisine sahip 99 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılar seçkisiz olarak Türkçe veya Arapça koşullarına atanmış, her iki oturumda da hem tekrar eden hem de yeni cümlelere maruz bırakılarak bu cümlelerin doğruluğunu ve sosyal medyada paylaşmayı tercih edip etmeyeceklerini değerlendirmişlerdir. Katılımcılardan bu değerlendirmeyi hem maruz kalmanın hemen ardından hem de iki hafta sonrasında yapmaları istenmiştir. Bireysel farklılıkların tespiti için Bilişsel Yansıma Testi ve Stroop Testi uygulanmıştır. Arapça dil yeterliliği için hem katılımcıların kendisine sorulmuş hem de Arapça Kelime-Resim Eşleştirme Testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, tekrar eden cümlelerin daha doğru değerlendirildiğini göstermektedir. Ayrıca bu etkinin Türkçe koşulunda daha belirgin olduğu, Arapça koşulunda iki oturumda da tekrar eden ve yeni cümlelerin doğruluk değerlendirmelerinin arasındaki farkın Türkçe koşuluna kıyasla daha küçük olduğu bulunmuştur. İkinci oturumda yeni cümlelerin doğruluk değerlendirmelerinde gözlenen artışla birlikte, tekrar eden ve yeni cümlelere dair doğruluk değerlendirmeleri arasındaki farkın azaldığı görülmektedir. Paylaşma davranışı, doğruluk algısındaki değişimi doğrudan takip etmemiş, tekrarın paylaşma davranışı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüş ve Türkçe koşulunda tekrar eden cümleler daha fazla paylaşılırken, Arapça koşulunda yeni cümleler daha fazla paylaşılmıştır. Ayrıca, ikinci oturumda genel olarak daha fazla paylaşım eğilimi görülmüştür. Bu bulgular, tekrarın etkisiyle oluşan doğruluk değerlendirmelerindeki artışı, yabancı dil kullanımının zamanla azaltabileceğini göstermektedir. Elde edilen sonuçlar, hem doğruluk etkisine ilişkin literatüre katkı sağlamakta hem de paylaşım kararı ölçümüyle birlikte sosyal medyadaki haberlerle etkileşimimize dair çıkarımlar yapılmasını sağlamaktadır.