İklim değişikliğinin para politikası ve finansal sistem üzerine etkileri

Küresel ısınma sonucunda ortaya çıkan iklim değişikliği doğal sistem, toplumsal yapı, varlık sınıfları, endüstriler ve ekonomiler başta olmak üzere bir bütün olarak insanlığın faaliyet alanını etki altına almaktadır. Buna bağlı olarak bilim insanları iklim değişikliğinin bu etkilerini araştırmaktadır. Bu araştırmalara göre iklim değişikliği; fiyat istikrarı, finansal istikrar, parasal istikrar, ekonomik büyüme ve sürdürülebilir kalkınma üzerine makroekonomik etkilere sahip acilen çözülmesi gereken küresel bir sorundur. Bu durumda bu tez çalışmasında temel amaç küresel iklim değişikliğinin para politikası üzerindeki etkilerini analiz edilmesi olarak belirlenmektedir. Bu temel hedef doğrultusunda iklim değişikliğinin para politikası üzerindeki etkileri panel veri analizi yöntemi ile test edilmektedir. 1992-2021 dönemini ve 33 ülkeyi kapsayan bu analiz sonrasında bazı önemli sonuçlara ulaşılmaktadır. Bunlardan ilki atmosfere salınan karbondioksit gaz miktarını ifade eden karbondioksit emisyonu ile merkez bankaları politika faiz oranı arasında kuvvetli ve pozitif yönlü anlamlı bir ilişkinin saptanmasıdır. İkincisi kontrol değişkeni olarak ekonometrik modele dahil edilen enflasyon oranı ile merkez bankaları politika faiz oranı arasında kuvvetli ve pozitif yönlü anlamlı bir ilişkinin saptanmasıdır. Bir başka ifade ile gerek karbondioksit emisyonu gerekse fiyatlar genel düzeyi arttıkça merkez bankaları politika faiz oranını arttırmaktadır. Bunun sonucunda sadece temel hedefleri fiyat istikrarı ile finansal istikrar olan merkez bankalarının para politikasının yürütülmesindeki etkinliği azalmamakta aynı zamanda ticari bankaların faiz oranları ve borçlanma maliyetleri artmaktadır. Tüm bunlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde ise iklim değişikliği riskleri ile mücadelede para politikasının güçlü ve etkin bir şekilde yürütülmesi için hem para politikalarının hem de para politikası araçlarının yeşillendirilmesine gerek duyulduğu görülmektedir.