İklim değişikliğiyle mücadelede kurakçıl peyzajuygulamalarının yaygınlaştırılması için bir yöntemönerisi

21. yüzyılın en önemli çevre sorunlarından olan iklim değişikliği sonucunda, peyzaj mimarlığında suyu tasarruflu kullanan kurakçıl peyzaj yaklaşımı gündeme gelmiştir. Bu tez kapsamında iklim değişikliğinde ana etken olan karbon emisyonunu azaltarak biyokonforu artıracağı düşünülen kurakçıl peyzajın yaygınlaştırılması için bir yöntem önerisi geliştirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma, iklim değişikliğinden en çok etkilenen iller arasında gösterilen Antalya'da yürütülmüştür. Öncelikle kentteki iki iklim istasyonundan alınan verilere göre kuraklık analizleri yapılmış ve çeşitli iklimsel özellikleri araştırılmıştır. Kentin son yıllarda yılın yaklaşık 7 ayını kurak ve yarı kurak geçirdiği bulgusuna ulaşılmıştır. Sonrasında, Döşemealtı ve Konyaaltı ilçelerinden klasik peyzaja göre tasarlanmış birer adet park seçilmiş ve öneri olarak kurakçıl peyzaj ve iklim dostu bir anlayışıyla yapısal ve bitkisel peyzaj projeleri yeniden tasarlanmıştır. Mevcut ve öneri peyzaj projelerinin, bitkisel ve yapısal bazda, nakliye, uygulama ve bakım kapsamında, personelden ve ekipmandan salınan karbon emisyonları hesaplanmış ve karşılaştırılmıştır. Ekipmandan salınan en yüksek karbon emisyonu, Döşemealtı'ndaki mevcut proje alanına şehir dışından malzemelerin nakliyesi sırasında gerçekleşmiş, şehir içinden nakliyesi yapılması düşünülen öneri projenin 73,167 katı olduğu saptanmıştır. Personelden salınan en fazla karbon emisyonu Konyaaltı'ndaki mevcut projenin uygulaması sırasında gerçekleştiği, öneri projenin 2,655 katı olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Bu konudaki en büyük etken, klasik yapısal tasarımlardaki geçirimsiz sert zemin döşeme ve donatı elemanlarıdır. Ayrıca halka ve ilgili uzmanlara anketler yapılmıştır. Halkın iklim değişikliği konusunda farkındalıkları olduğu, kurakçıl peyzaj başta olmak üzere uyum stratejilerine sıcak baktığı saptanmıştır. Uzmanlara delphi tekniğiyle yapılan anket, kurakçıl peyzajı yaygınlaştırılmasına yönelik çok yönlü bakış açısı geliştirilmesine katkıda bulunmuştur. Sonuç olarak, araştırma alanına ait iklimsel özellikler ve sosyo-ekonomik durumu ile iklim değişikliği, kurakçıl peyzaj ilkeleri ve diğer çevresel etkileri dikkate alan parkların çok yönlü düşünülerek tasarlanmasını vurgulayan, yapısal ve bitkisel peyzaj projelerinden (nakliye, uygulama ve bakım aşamalarında) salınan karbon miktarının (personel ve ekipmandan) hesaplandığı bir yöntem önerisi geliştirilmiştir. Ayrıca halk ve ilgili uzmanların görüşleri doğrultusunda kurakçıl peyzajın yaygınlaştırılması konusunda öneriler geliştirilmiştir.