İlaç sektöründeki tarafların kilit tedarik zinciri performans göstergelerinin ölçülmesi ve Türkiye'deki ilaç tedarik zinciri yapısının analizi

İlaç, toplum sağlığını yakından ilgilendirdiği için stratejik bir üründür ve ilaç endüstrisi de stratejik bir endüstridir. İlacın ihtiyaç duyulduğu anda, istenen kalitede ve standartta müşteriye (hastaya) ulaştırılması gerekmektedir. Bu sebeple ilacın sadece teknolojisi, üretimi ve diğer süreçleri değil lojistik süreçleri, depolama, dağıtım kanalları, teslimat şartları da önemlidir. Ülkemizde ki ilaç sektöründe sadece imalatçı ya da ithalatçı firmalar değil aynı zamanda ecza depoları, serbest eczaneler ve ilaç lojistik firmaları bulunmaktadır. Daha çok gelişmiş ülkelerden temin edilen ya da yabancı lisanslar altında ülkemizde üretimi yapılan ilaçların kaynağından tedarik, üretiminden dağıtım kanalları ve müşteriye zamanında ve kaliteli şekilde ulaştırılması önem arz etmektedir. İlaç firmalarının kurmuş olduğu tedarik süreçleri üretici, lojistik, ecza depoları ve eczaneler arasında teknolojik ve modern bir ağa benzemektedir. İlaç için tedarik zinciri dinamiklerini gerçekte neyin yönlendirdiğinin iyi şekilde anlaşılması gereklidir. Bu çalışmada, ülkemizdeki ilaç tedarik zinciri sektöründeki ana oyuncuların kilit tedarik zinciri performans göstergeleri ölçülerek Türkiye'deki ilaç tedarik zinciri yapısının analizi ortaya konmaya çalışılmıştır. Firmaların elde edilen verileri analiz edilerek üretim, tedarik, satınalma ve müşteri hizmet seviyeleri açısından performansları değerlendirilmiştir. Bu amaçla, sektördeki ana oyunculardan seçilen 3 ilaç üreticisi, 3 lojistik firması ve 2 ecza deposu olmak üzere toplamda 8 firma ve bu firmaların 11 farklı yöneticisi (uzman) örneklem olarak seçilmiştir. Ayrıca, ilacın nihai müşterisine teslim sağlayan eczane ve eczacılar çalışmaya dahil edilmiştir. Sonuç olarak, ülkemizdeki ilaç tedarik zinciri taraflarının tedarik zincirindeki kilit performans kriterlerinin etkileri ortaya konularak uygulamadaki rolleri ve aralarındaki etkileşim ele alınmıştır.